Massabetoging van Keniase oppositiegroep

NAIROBI, 20 JAN. Een menigte van mogelijk een half miljoen mensen heeft zaterdag in de Keniase hoofdstad Nairobi de eerste legale oppositiebijeenkomst in twintig jaar bijgewoond. Leiders van het Forum voor het Herstel van de Democratie (FORD) eisten onder groot gejuich het onmiddellijke aftreden van president Moi en trokken van leer tegen “de teugelloze corruptie” in de regering.

De bijeenkomst in het oude stadsgedeelte bij Kamakunji werd een uitbundig volksfeest. Jongeren klommen op bussen en dansten op de daken en trokken onder het maken van het V-teken zingend door de straten. “God is hier”, riep een opgewonden oude man. “Zo'n grote menigte heb ik sinds de onafhankelijkheid nog nooit bij elkaar gezien.” Het veld van Kamakunji bleek te klein. In de omringende straten probeerden nieuwsgierige Kenianen vlagen van de redevoeringen op te vangen.

Vele sprekers noemden de bijeenkomst het begin van een tweede bevrijding van Kenia. Het was alsof de aanwezigen grote vreugde ondervonden omdat zij eindelijk konden horen en roepen wat zij nooit eerder konden horen en roepen. “Moi is op weg naar het lijkenhuis”, scandeerde een groep. “Wie heeft minister Robert Ouko vermoord?”, riep een ander. En “we verkeren niet onder invloed van verdovende middelen zoals Moi over de aanhangers van FORD zegt”, brulde weer een ander. Tot vlak voor de president in december het méérpartijenstelsel afkondigde zouden dergelijke uitspraken in het openbaar tot onmiddellijke arrestatie hebben geleid.

Vooral voor oppositieveteraan Oginga Odinga moet het een historische dag zijn geweest. Sinds 1966 voerde deze voormalige vice-president zonder enige zichtbare aanhang oppositie. Pas de laatste twee jaar begonnen heel voorzichtig ook andere politici hun nek uit te steken. De laatste maanden groeide de oppositie razendsnel en steeds meer medewerkers van Moi lopen over naar het kamp van de inmiddels tachtigjarige Odinga en zijn FORD.

Als een profeet, en in de traditie van wijlen president Jomo Kenyatta, sprak Odinga zaterdag de muisstille massa toe. Zijn thema was, naar de titel van zijn boek, “We hebben nog steeds geen vrijheid”. “Ik wil de berg Elgon beklimmen en zien hoe de Abaluhyia en de Luo op hun suikerplantages werken... Ik wil terugkeren naar de hellingen van de Mount Kenya en verse koffie drinken van Kikuyuland...” Tijdens zijn één uur lange rede vroegen zijn bezorgde assistenten fluisterend aan hem of de mzee (oude man) de hitte wel aan kon. Odinga gebood ze, alsof het kleine kinderen waren, te gaan zitten en zich geen zorgen te maken over zijn gezondheid.

Voor zuiver politieke toespraken was op deze historische dag weinig ruimte, het zou de feestelijke atmosfeer hebben bedorven. Enkele sprekers uitten wel hun bezorgdheid dat Moi nog steeds niet bereid is eerlijke en vrije verkiezingen te organiseren. Zij vrezen dat Moi op heel korte termijn verkiezingen wil uitschrijven. De nog steeds gefragmenteerde oppositie zou dan onvoldoende tijd hebben zich te organiseren.