Don Juan hangt tussen blijspel en tragedie

Voorstelling: Don Juan of de stenen gast van Molière door MMT. Vertaling: André Lefèvre; regie: Jean Francois Chatillon; scenografie: Rony Bertels; spel: Luc Springuel, Tuur de Weert, Lieve Cools, Mandus de Vos, e.a. Gezien: 16/1 Schouwburg Haarlem. Tournee t/m 4/5.

Molières Don Juan is niet alleen een onverbeterlijke rokkenjager, maar ook een anarchist voor wie God noch gebod geldt. Op geen enkele manier acht hij zich gebonden aan de in de samenleving heersende normen en conventies. Met een grenzeloze minachting voor de moraal die voorschrijft dat een getrouwd man thuis hoort te zitten bij zijn wettige echtgenote, laat hij zijn vrouw Dona Elvira in de steek om zijn pleziertjes na te jagen en hij drijft de spot met iedereen die hem daarvan probeert te weerhouden.

Het loopt niet goed af met Don Juan: zijn bandeloze levensstijl wordt bestraft met het hellevuur. In navolging van zijn voorganger de monnik Tirso de Molina die in de zeventiende eeuw een Don Juan-figuur schiep voor het Spaanse toneel, ontpopt Molière zich hier als een moralist. Of deed hij misschien een concessie aan zijn vijanden die zijn toneelstuk Tartuffe uit 1664 een speelverbod hadden opgelegd omdat er een amoralistische, atheïstische opvatting uit zou spreken? Hoe het ook zij, Don Juan, in 1665 geschreven ter vervanging van Tartuffe, kon de autoriteiten al evenmin bekoren: ook dit stuk werd binnen de kortste keren van het repertoire genomen en is tijdens Molières leven niet meer op de planken gebracht.

In de door de Fransman Jean François Chatillon geregisseerde voorstelling bij het Mechels Teater speelt Luc Springuel een op Julio Iglesias gelijkende Don Juan: een donkere, zinnelijke man, maar niet het wandelende schandaal dat hij zou moeten verbeelden. In het derde bedrijf vertrouwt hij zijn knecht en tegenpool Sganarelle (Tuur de Weert) weliswaar toe dat begrippen als hemel, hel, duivel en hiernamaals niet aan hem besteed zijn, maar hij kijkt erbij alsof hij het tegenovergestelde bedoelt te zeggen.

En zo is het steeds: deze Don Juan lijkt zijn verleidingskunsten niet met hart en ziel uit te voeren - eigenlijk ziet hij eruit alsof hij zijn karakter en zijn daden betreurt.

Luc Springuel speelt niet slecht, gek genoeg, en ook de andere acteurs proberen er het beste van te maken, maar wat in hun spel ontbreekt is passie. De voorstelling hangt tussen blijspel en tragedie in, alsof de regisseur niet wist wat hij moest kiezen. Het gevolg is dat de produktie geen emoties oproept bij de toeschouwer. In deze enscenering overheerst de ernst en de braafheid. Dat is saai en de vijf bedrijven ontrollen zich dan ook uiterst traag. Uit de aankleding wordt duidelijk dat met zorg is gewerkt aan de voorstelling, maar helaas ontbrak Chatillon het vuur er ook nog een sprankelende uitvoering van te maken.