Stijging van koersen in VS leidt tot koopwoede

AMSTERDAM, 18 JAN. Het kon deze week op de Amsterdamse effectenbeurs niet op. Recordkoersen op Wall Street, de opmars van de dollar en vooruitzichten op een rentedaling veroorzaakten koopwoede onder beleggers en zorgden ervoor dat de EOE-index op een peil kwam dat sinds de invasie van Irak in Koeweit niet meer bereikt was.

Beleggingsanalisten wisten deze week niet hoe snel ze hun bijgestelde rapporten bij de klanten moesten krijgen. De Nederlandse aandelenmarkt staat volgens de meest optimistische visies aan de vooravond van een heuse hausse. Maar veel hangt daarbij natuurlijk af van de houding van Wall Street. Amsterdam is als een magneet aan de Amerikaanse beurs geketend. Regen op Wall Street betekent sinds jaar en dag regen op het Beursplein. En nu de zon op "downtown Manhattan' is doorgebroken, fleuren de handelaren hier na een beroerd 1991 ook weer helemaal op. “Tot nu toe is dit het beste jaar dat ik heb meegemaakt”, grapte een hoekman deze week na amper twaalf dagen handel.

De opleving op Wall Street werd vanuit Europa aanvankelijk met enig scepsis bekeken. Maar toen de koersrally, ontvangen als een "eindejaarsrally', als "nieuwsjaarsrally' doorzette en de dollar ook nog eens aan een opmerkelijk sterke opmars begon, kon het niet meer stuk. De Amerikaanse munt schoot de afgelopen dagen van 1,77 gulden naar een hoogste koers van 1,83 gulden. Gisteren kwam de explosieve koersstijging even tot rust en zakte de munt zelfs weer drie cent terug naar een slotkoers vrijdagavond van 1,80 gulden.

De rente, die vorige week al "losser' was geworden, hangt volgens handelaren en analisten steeds dichter tegen een daling aan. De Nederlandse rente is voor verschuivingen enkel en alleen afhankelijk van bewegingen in de Duitse rente. En hoewel de Bundesbank nog geen enkel signaal in de richting van een rentedaling heeft gegeven, verwachten analisten in de loop van dit jaar dat de Duitse rente eindelijk omlaag gaat. In een gisteren uitgebracht rapport van de beleggingsafdeling van Theodoor Gilissen wordt de afzwakkende Duitse economie als voornaamste oorzaak voor een mogelijke daling van de Duitse en Nederlandse rente gezien. De Amsterdamse bankier verwacht in de loop van 1992 een verdere daling van de Nederlandse obligatierente richting acht procent voor middellange staatsleningen. Op dit moment ligt die rente op 8,4 procent.

Als vervolgens ook de geldmarkttarieven door een versoepeling van het monetaire beleid de komende maanden geleidelijk dalen, krijgt de aandelenmarkt een extra impuls. Bij een lagere rente is voor beleggers aantrekkelijker rendement te halen door hun geld in aandelen te steken. In de VS is sinds de recente discontoverlaging een groot aantal beleggers uit obligaties gestapt. Het geld besteden zij op dit moment massaal aan aandelen.

Op de Nederlandse aandelenmarkt is een soortgelijke ontwikkeling te zien. De belegger verandert hier echter van fondssoort. De afgelopen dagen hebben veel beleggers hun aandelen in defensieve fondsen omgezet in cyclische fondsen. De overstap is ingegeven door de hoop op herstel van de economie. In tijden van recessie vluchten beleggers in defensieve fondsen, zoals ondernemingen die actief zijn in de voedings- of geneesmiddelensector. Dergelijke fondsen zijn minder gevoelig voor de op- en neergang van de economie.

De winnaars van deze week waren dan ook de cyclische fondsen. Voorop liep Hoogovens, dat een winst van 5,80 gulden maakte, bijna dertien procent koersstijging. De belegger die aan het begin van dit jaar nog wat zorgelijk over zijn aandeeltjes Hoogovens sprak - de situatie in de staalsector en berichten van het concern zelf waren niet direct om over te juichen - voelt zich nu de trotse bezitter van de snelst stijgende "international'. Dit jaar leverde Hoogovens al bijna een tientje winst op. Opmerkelijk gevraagd was ook Philips dat bij zeer grote omzetten 2,30 gulden won ten opzichte van vorige week vrijdag. Op donderdag gingen er ruim 3,5 miljoen "Flippen' om.