SPD in Bondsraad voorlopig tegen verhoging Duitse BTW

BONN, 18 JAN. Over een BTW-verhoging van 14 naar 15 procent per 1 januari 1993 zal in Duitsland pas worden beslist na de regionale verkiezingen die in april in de deelstaten Sleeswijk-Holstein en Baden-Württemberg worden gehouden. In Sleeswijk-Holstein moet premier Björn Engholm, voorzitter van de SPD en in 1994 waarschijnlijk ook haar kanselierskandidaat, over drie maanden zijn absolute meerderheid in de regionale landdag verdedigen. Voor die tijd valt met de SPD-meerderheid in de Bondsraad niet over een BTW-verhoging te praten.

Tot deze conclusie is minister Theo Waigel (CSU, financiën) gekomen nadat zijn heronderhandelingen met de Saarlandse premier Oskar Lafontaine (SPD) over het in december in de Bondsraad al afgewezen belastingpakket voor 1992 opnieuw op niets waren uitgelopen. De Bondsdag, waarin CDU/CSU en FDP een ruime coalitiemeerderheid hebben, heeft Waigels pakket vorig najaar al aanvaard.

Het pakket bevat behalve de BTW-verhoging voorstellen tot vermindering van (regionale) belastingen voor bedrijven. Waigel wil in verband met het opengaan van de Europese binnengrenzen (eind dit jaar) af van dergelijke, alleen in Duitsland bestaande, regionaal geheven belastingen. Zijn voorstel is onderdeel van een bredere belastingherziening die al jaren loopt.

De SPD, die in negen van de zestien Duitse Länder regeert en in de Bondsraad dus een meerderheid heeft, wil niet meewerken aan verhoging van de BTW naast de voorgestelde lastenverlichting voor bedrijven (die tegelijkertijd de inkomsten van de Länder zou beperken). Zij beroept zich op de openlijke bezwaren tegen BTW-verhoging van de Bundesbank, die vreest dat de inflatie (nu al 4,5 procent) daardoor zou versnellen. De SPD vindt dat Waigel eerst maar eens wat meer moet bezuinigen, op Defensie bijvoorbeeld. Als hij dan toch nog extra geld nodig heeft moet hij wat de SPD betreft de op 1 juli 1991 ingevoerde tijdelijke extra belastingen (tabak, benzine, alcohol enz.) maar verlengen.

Deze argumenten heeft Oskar Lafontaine, die door de SPD-meerderheid in de Bondsraad aangewezen is als haar onderhandelaar, Waigel opnieuw voorgehouden. Volgens Lafontaine is het bij de huidige harde CAO-strijd in Duitsland en de oplopende inflatie ook psychologisch verkeerd om, en al zo vroeg, tot BTW-verhoging in 1993 te besluiten. Waigel had er in “harde maar faire besprekingen” nog eens op gewezen dat zijn BTW-voorstel verband houdt met een EG-afspraak waaraan op den duur toch niet te ontkomen is. De minister van financiën vindt bovendien dat het tijdelijke extra belastingprogramma van vorig jaar absoluut niet op 1 juli aanstaande moet worden verlengd. In zijn redenering zal het vervallen daarvan de inflatie beperken en zorgen voor een impuls die de aarzelende Duitse economie goed kan gebruiken.