Service voor gebruikers

Druggebruikers wisselen op straat en bij hulpverleners waarschijnlijk veel informatie uit over hun "habit', maar aan gedegen en gemakkelijk toegankelijke voorlichting over de praktijk en de risico's van het spuiten, snuiven en slikken ontbrak het. Een uitzondering vormt sinds 1982 het blad Spuit 11, dat in een oplage van 2.000 exemplaren vier keer per jaar wordt uitgegeven door Belangenvereniging Drugsgebruikers MDHG, in de volksmond beter bekend als de Junkiebond. Het jongste nummer verscheen vorig jaar zomer, een nieuwe aflevering komt volgende maand uit.

Het "vakblad voor druggebruikers' Spuit 11 heeft op de cover een cartoon van voetballer Diego Maradona, gehuld in het shirt van de "FC Cocaïne', waaronder de tekst: “Ik heb altijd een gouden neus gehad. Eerst voor het balletje, nu voor het bolletje”. Het zomernummer van Spuit 11 maakt “een reis door het Nederlandse drugs- en aidsbeleid”, waaruit blijkt dat die twee zaken onlosmakelijk met elkaar zijn verbonden. De faciliteiten voor het omruilen van spuiten spelen daarbij een belangrijke rol: Spuit 11 geeft adressen en openingstijden.

Dominee Hans Visser van de Rotterdamse Pauluskerk, een vrijplaats voor druggebruikers, wordt als lichtend voorbeeld genoemd: “Een prima initiatief (...), omdat gebruikers nu een rustige plek hebben waar ze op hun gemak en hygiënisch hun shot kunnen zetten”.

De redactie vraagt in een commentaar andere gemeenten - en met name Amsterdam, waar de meeste druggebruikers “onder zeer slechte omstandigheden” leven - dit voorbeeld te volgen en prijst het plan van de PvdA-fractie in de gemeente Groningen om te komen tot gratis heroïneverstrekking. Maar een serie kranteknipsels doet de redactie van Spuit 11 vrezen dat “uit de wereld van beleidsmakers steeds meer geluiden komen om druggebruik en druggebruikers keihard aan te pakken”: er gaan volgens het blad steeds meer geluiden op om verslaafden die in de bijstand zitten verplicht te laten afkicken en om “hypercriminele verslaafden dwangverpleging” te laten ondergaan.

Spuit 11 profileert zich nadrukkelijk als service-blad voor de gebruiker. In de rubriek "straatgeluiden' wordt het verschil in kwaliteit van de spuiten bij de omruilpunten in Haarlem en Amsterdam aan de kaak gesteld. Een briefschrijver beklaagt zich over zijn kortstondige detentie, terwijl “ik al lang en breed in het ziekenhuis had moeten liggen”. Een zekere Eelco zegt in zijn bijdrage al 30 jaar heroïne te gebruiken en bepleit drugverstrekking van overheidswege voor de verslaafde die “duidelijk niet meer kan stoppen en als hij het probeert zo depressief wordt dat in vele gevallen zelfmoord volgt”.

Sinds anderhalf jaar geeft de Stichting Gezondheidsinformatie Druggebruikers Dr. Use Good uit, een blad dat de gebruiker van zowel nuttige informatie als verstrooiing wil voorzien. E. Engelsman, de hoogste drugambtenaar van het ministerie van WVC, prijst de opvang van verslaafden in Rotterdam, waarvan hij de kwaliteit hoger acht dan die van de gemeente Amsterdam: “Rotterdam heeft een zone aangegeven voor prostituées. (...) Rotterdam laat bepaalde dealershuizen met rust, waardoor er minder overlast is”. Dr. Use Good roept de lezers op tot deelname aan een prijsvraag, waarbij “de minst slechte plek voor een tippelzone” in Amsterdam kan worden gekozen. Onder de inzenders van de meest genoemde plek wordt ƒ 100,- verloot.

In het blad worden wenken aan de verslaafde verstrekt om onder barre winteromstandigheden te kiezen voor de minst ongezonde levenswandel. Het kerstmenu van "Dr. Eat Good' schrijft vooraf kreeftesoep voor, als hoofdschotel zeepaling met sla en als toetje sinaasappelijs. “Deze maaltijd komt ongeveer op 17 gulden per persoon zonder een flesje wijn.” In de eerste "glossy' voor druggebruikers, Mainline, dat onlangs op de markt kwam, staan tips om de kou te trotseren. “Als je noodgedwongen buiten slaapt, probeer dan een warme, droge en vooral beschutte plek te vinden. (...) Karton is vaak te koud om op te liggen, omdat het snel nat en vochtig wordt.”

Mainline, dat als ondertitel "drugs, gezondheid en de straat' voert, legt van de drie junkiebladen het meest nadrukkelijk de link tussen drugverslaving en aids. In het redactioneel commentaar wordt de collectieve omhelzing van de seropositieve basketballer Magic Johnson als "schijnheilig' van de hand gewezen: “Blijkbaar hebben de 300 duizend eerdere gevallen in Amerika weinig indruk gemaakt”. In het blad wordt gewaarschuwd tegen het inspuiten van "drinkmethadon', die bij de verschillende hulpposten wordt verstrekt. Dat kan tot bloevergiftiging leiden: “De eerste symptomen zijn rillingen en hoge koorts. Je gaat je hondsberoerd voelen”.

Elders in het nummer staat een vraaggesprek met de aids-onderzoeker van het AMC, J. Goudsmit. Hij blijkt van plan te zijn een nieuw anti-aidsvaccin uit te proberen op 10 à 15 seronegatieve spuiters. “Druggebruikers hebben over het algemeen een slechtere afweer dan andere mensen”, zegt Goudsmit. “Wel zeker is, dat ook druggebruikers geen aids zullen krijgen van dit vaccin. Maar we weten niet precies welke bijwerkingen zij zullen krijgen.” Toch acht Goudsmit de kans dat dit vaccin zal blijken te werken “heel klein”. De kruiswoordpuzzel in Mainline is geënt op de belangstellingssfeer van de junk: 1 horizontaal, 11 letters, "spuitenomruilplek', moet natuurlijk "methadonbus' zijn. Hier wordt onder de goede inzenders tien gram "Skunk wiet (elfde generatie)' verloot.