RUDOLF HESS

Ten Days that Saved the West door John Costello 600 blz., geïll, Bantam Press 1991, f 50,05 ISBN 0 593 01919 9

Hess. Flight for the Führer door Peter Padfield 370 blz., geïll, Weidenfeld & Nicolson 1991, f 74,25 ISBN 0 297 81181 9

"KGB-rapporten bevestigen dat Britten Hess misleidden', kopte deze krant nadat de historicus John Costello zijn boek Ten Days that Saved the West had gepubliceerd. Rudolf Hess, Hitlers tweede man, was volgens Costello niet gek (zoals de officiële versie luidt) maar vloog in de zomer van 1940 naar Schotland met medeweten van Hitler om een vredesvoorstel te doen aan de Britten, die een en ander zelf via misleidende contacten hadden uitgelokt. Costello claimt dat hij zijn bewering baseert op documenten die een hoge KGB-officier, Oleg Tsarev, bij hem had afgeleverd.

Volgens Ten Days that Saved the West zou de Britse geheime dienst MI6 Hess naar Groot-Brittannië hebben gelokt nadat ze brieven van Albrecht Haushofer (zoon van een Duitse generaal en kennis van Hess) aan zijn Britse - volgens Costello homoseksuele - vriend de Duke of Hamilton had weten te onderscheppen. MI6 zou vervolgens de antwoorden aan de Duke of Hamilton hebben gedicteerd. In die brieven werd gesuggereerd dat een groep invloedrijke Britse appeacers vredesonderhandelingen wilde. Waarop Hess met goedkeuring van Hitler naar Schotland vloog.

Eén van de documenten waar Tsarev en Costello zich op baseren, is een rapport van kolonel Moravetz, hoofd van de Tsjechische militaire geheime dienst. Deze beweerde tegenover zijn superieuren in Moskou dat hij de briefwisseling tussen Haushofer en Hamilton persoonlijk had gelezen. Helaas ontbreekt elk spoor van bewijs daarvoor.

Costello beweert verder dat Hitler zijn goedkeuring aan de vlucht van Hess zou hebben verleend. Toch bazuinde de Führer via de radio rond dat zijn plaatsvervanger gek was geworden, nog voordat wereldkundig was dat Hess in het Britse koninkrijk was. En bovendien: als Hitler over vrede wilde praten, dan waren er betere momenten geweest (Duinkerken!) en stonden er andere kanalen ter beschikking. Eén van de echte onthullingen in Ten Days that Saved the West gaat over zo'n kanaal: het contact dat de onderminister van Buitenlandse Zaken Butler via onder andere Zweden en Zwitserland met de Duitsers had.

Een ander recent boek over Hess is Hess. Flight for the Führer van Peter Padfield. Dit werk is voorzichtiger maar schuwt speculaties evenmin. Net als Costello meent Padfield de Hess naar Schotland vloog met toestemming van Hitler.

Maar Padfield ziet Hess meer als een slachtoffer van Hitler dan als een slachtoffer van de Britse geheime dienst. Maar dat de Britse geheime dienst bij de dood van Hess zijn betrokken, wil Padfield wel geloven. Hij memoreert de theorie die Hess' zoon Rüdiger in zijn boek Mord an Rudolf Hess? verwoord over de dood van zijn vader. Die meende dat Hess senior werd vermoord omdat Gorbatsjov van plan zou zijn geweest hem vrij te laten. Hess zou dan kunnen openbaren met welk voorstel hij naar Schotland was gevlogen, namelijk de oplossing van het "jodenvraagstuk' door de (gedwongen) emigratie van alle joden uit Europa: de "Madagascar-variant'. Als Hess' vredesmissie succes had gehad dan was de Holocaust voorkomen, aldus Rüdiger. Om dat "geheim' te bewaren werd Hess vermoord, door twee leden van de Britse geheime dienst en in overleg met de Amerikanen en de Israeliërs.

Padfield verwerpt dit alles, maar moord sluit hij toch niet uit. Op het lichaam van Hess werd immers bij zijn dood een afscheidsbrief aan zijn familie gevonden die was ondertekend met "Euer Grosser" - een term die Hess volgens zoon Rüdiger in twintig jaar niet had gebruikt. De brief zou Hess hebben geschreven op 29 november 1969, toen bezoek mogelijk was en foto's van familieleden werden meegebracht. Volgens Rüdiger - en Padfield volgt hem daarin - werd de tekst van die brief gebruikt voor de afscheidsbrief die in 1982 bij het lijk van Hess werd gevonden.