IBM lijdt eerste verlies in tachtig jaar

ROTTERDAM, 18 JAN. De Amerikaanse computergigant IBM heeft voor het eerst in zijn tachtigjarige geschiedenis een boekjaar met verlies afgesloten. Reserveringen voor pensioenen en voorzieningen voor een ingrijpende reorganisatie brachten het verlies over 1991 op 2,8 miljard dollar, ruim 5 miljard gulden.

Het bedrijf behaalde vorig jaar nòg een historisch dieptepunt: voor het eerst sinds 1946 daalde de omzet. Vorig jaar kwam de omzet 6,1 procent lager uit dan in 1990, op 64,8 miljard dollar.

De onderneming boekte in het vierde kwartaal een herstructureringslast van 3,4 miljard dollar, waardoor een verlies van 1,4 miljard optrad. In het laatste kwartaal van 1990 kon een positief resultaat van 2,5 miljard worden genoteerd.

De president-directeur van IBM, John F. Akers, weet de historische dieptepunten aan de aanhoudende aarzelingen in de wereldeconomie, de kracht van de concurrentie en het feit dat IBM nu net bezig is het produktenpakket te vernieuwen. Het was al met al een “teleurstellend” jaar, aldus Akers. De vorig jaar ingezette afslanking van het bedrijf verloopt voorspoediger dan verwacht. Volgens plan moesten 20.000 personeelsleden vorig jaar vertrekken. Die doelstelling werd met 9.000 mensen overschreden. Dit jaar moeten nog eens 20.000 werknemers vertrekken.

Het historische verlies werd behalve door de herstructurering ook veroorzaakt door andere boekhoudkundige voorschriften, waardoor IBM 2,3 miljard dollar ten laste van het resultaat moest brengen. Uit die eenmalige reservering moeten aanvullingen op het pensioen van voormalig IBM-medwerkers worden bekostigd.

De herstructureringslast viel 400 miljoen dollar hoger uit dan oorspronkelijk aangekondigd. Die tegenvaller was, aldus Akers in een schriftelijke toelichting, te wijten aan het onverwacht grote aantal personeelsleden dat het bedrijf heeft verlaten.

In november kondigde IBM een ingrijpende reorganisatie aan. Bestaande produktdivisies worden daarbij afgeslankt en omgevormd tot dochterondernemingen die op grote afstand van de moedermaatschappij moeten funtioneren. De overkoepelende houdstermaatschappij zal zich beperken tot het uitzetten van de grote lijnen en fungeren als bankier. Op termijn zullen ongeveer twaalf zelfstandige bedrijven onder de IBM-paraplu resorteren.