Vredespijp gerookt, strijdbijl is nog niet begraven; IJs tussen Simons en ziekteverzekeraars is gebroken

DEN HAAG, 17 JAN. Donderdagochtend half twaalf. In een vergadervertrek in het gebouw Lange Voorhout 19 in Den Haag, waar staatssecretaris Simons over een riante werkruimte beschikt, licht de bewindsman tegenover een delegatie van de particuliere ziektekostenverzekeraars toe hoe de term "zakkenvullers' in de wereld is gekomen. Simons heeft dat wel gezegd, zegt hij, maar alleen om te ontkennen dat particuliere ziektekostenverzekeraars die hun premies niet hebben verlaagd zakkenvullers zijn. Zijn tv-interview afgelopen zondag bij Brandpunt was volgens hem op een suggestieve manier bewerkt voordat het werd uitgezonden.

De verzekeraars horen het met genoegen aan en doen kond van een soortgelijke ervaring, ditmaal in het NOS-journaal, vorige week. KLOZ-directeur O. Hehne is niet te spreken over de volgens hem selectieve wijze waarop zijn uitspraken de ether zijn ingestuurd. De spanning ontlaadt zich aan beide kanten met luid gelach, een tikkeltje geforceerd. Dank zij de gemeenschappelijke ervaring is het ijs gebroken. “Dat was een heel cruciaal element”, aldus een van de onderhandelaars.

Er volgt drie uur lang overleg, anderhalf uur langer dan gepland. Het was “nuttig, informatief, fair” (Simons), “zakelijk, openhartig, constructief” (KLOZ-delegatieleider en vice-voorzitter P. Overmars). Het maximaal haalbare voor beide partijen was dan ook het resultaat: een onafhankelijk onderzoek naar de kostenstijging in de gezondheidszorg, waarbij alle relevante informatie zal worden betrokken. Onder meer het rendement in de afgelopen jaren van de verzekeraars, naar eigen zeggen 0,3 procent over de afgelopen zes jaar, en de opbouw en besteding van reserves bij de verzekeraars.

Als KLOZ en WVC eenmaal een onpartijdige rapport voor zich hebben, is de vraag welke conclusie met name de verzekeraars eraan verbinden. Als blijkt dat er ruimte is voor premieverlaging, zullen de verzekeraars daar ongetwijfeld toe overgaan. Mede door politieke druk en pressie van verzekerden valt dan niet aan premieverlaging te ontkomen.

Als blijkt dat premieverlaging niet mogelijk is, is ten minste aangetoond dat de verzekeraars de afgelopen weken hun poot niet voor niets hebben stijfgehouden door ondanks toenemende druk voorlopig de premies gelijk te houden. WVC kan zich dan troosten met de gedachte dat er enkele weken lang grondig in de keuken van de particuliere verzekeraars is rondgesnuffeld. Dat levert in elk geval een glashelder beeld op van de verzekeringsbranche.

In de Kamer vertelde Simons dat hij veel heeft geleerd van de commotie in de afgelopen weken over de premiehoogte. “De onenigheid met de verzekeraars was een aardig voorschotje op de maatregelen die nog moeten worden genomen voor de voortgang van het plan-Simons.” Tegelijkertijd waarschuwde hij de verzekeraars. Zij moeten volgens hem goed beseffen dat ze straks gebonden zijn aan de spelregels van de sociale ziektekostenverzekering.

Maar ook de verzekeraars hebben nog het een en ander voor Simons in petto. Hoewel Overmars na afloop van het overleg onderstreepte dat de premieperikelen los moeten worden gezien van het plan-Simons, zei hij dat het KLOZ “op belangrijke punten” nog steeds kritiek heeft op dat plan. Het plan om één soort verzekering voor iedereen te creëren met daarbinnen een aantal keuzemogelijkheden (zoals eigen risico), leidt tot hogere kosten in de gezondheidszorg, aldus Overmars, dus tot hogere premies.

Overmars wees erop dat de kostenstijging over 1991 geen gevolg is van het plan-Simons maar van de vaststelling van de tarieven van bijvoorbeeld ziekenhuizen en specialisten. Hij gaf toe dat de premies met 15 procent zouden zijn verhoogd als er geen plan-Simons was geweest, met andere woorden, als de geneesmiddelen niet waren overgebracht naar de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten.

KLOZ en WVC hebben de vredespijp rond laten gaan, maar de strijdbijl is nog niet begraven. Tandenknarsend lazen WVC-ambtenaren de paginagrote advertentie van het KLOZ, vandaag in alle landelijke dagbladen, waarin aan de verzekeraars wordt uitgelegd waarom de particulier verzekerde "schrikbarend' meer voor zijn ziektekosten moet betalen. Simons en zijn ambtenaren kregen de tekst gistermiddag enkele uren na het overleg onder ogen. Tijdens het overleg hadden beide partijen nadrukkelijk het belang onderstreept van goede voorlichting. Het KLOZ schrijft nu bijvoorbeeld dat de wet voorschrijft dat de verzekeringsmaatschappijen de wettelijke bijdragen moeten innen. Deze heffingen zijn dit jaar fors verhoogd. Uit de tekst wordt niet duidelijk dat de wettelijke bijdragen voor 100 procent in de verzekeraarskassen terechtkomen.

WVC heeft geen behoefte aan commentaar op de advertentie, waarvan de tekst is opgesteld voor het overleg met WVC. KLOZ-directeur Hehne: “We hebben de tekst wel 10 keer doorgelezen en ons afgevraagd of het de sfeer in geval van een positief onderhandelingsresultaat zou kunnen verslechteren. Wij dachten van niet.”