Vijfduizend officieren boos in Kremlin bijeen

MOSKOU, 17 JAN. In een sfeer van voortdurende provocatie en oproepen aan het voormalige Sovjet-leger om de macht in handen te nemen, zijn vanochtend in het Kremlin in Moskou meer dan vijfduizend officieren van de voormalige Sovjet-strijdkrachten bijeengekomen om over hun sociale toekomst en de toekomst van het Sovjet-leger te praten.

Veel applaus kreeg de Kazachstaanse president Narsoeltan Nazarbajev, die opriep tot behoud van gemeenschappelijke strijdkrachten voor het Gemenebest. Ook de Russische president Boris Jeltsin was bij het begin van de bijeenkomst aanwezig en zou later vandaag de officieren, die door hun collega's in heel de voormalige Sovjet-Unie zijn afgevaardigd, eveneens toespreken.

Aan het begin van de bijeenkomst gingen stemmen op om een soort sit-in-staking te houden in het Kremlin, als ook de andere negen presidenten van de Gemenebest-republieken niet onverwijld naar het Kremlin zouden komen om daar de klachten van de officieren aan te horen - met name de Oekraïense president Leonid Kravtsjoek, die juist vanochtend uit Moskou is vertrokken en voor de meeste aanwezigen duidelijk het voornaamste zwarte schaap is.

De militaire commandant van het Gemenebest, maarschalk Jevgeni Sjapasjnikov, probeerde de officieren gerust te stellen. Op de bijeenkomst gisteren in Moskou van de presidenten, waar urenlang moeizaam is onderhandeld over de toekomst van de strijdkrachten, zou zijn afgesproken dat niemand tegen zijn wil uit de republiek waaraan hij geen eed van trouw wil zweren zal worden verwijderd. Een definitieve oplossing voor de militaire problematiek zal echter moeten wachten tot een nieuwe Gemenebest-top op 14 februari.

Een poging van de legerleiding te komen tot een uniforme eed van trouw, waarbij de militair belooft loyaal te zullen zijn aan zijn "thuis-'republiek en de wetten van de republiek waar hij is gestationeerd te zullen eerbiedigen, is echter mislukt. De Oekraïne, Wit-Rusland, Azerbajdzjan en Moldavië, de republieken die hun deel van het vroegere Sovjet-leger willen nationaliseren, gaan met zo'n compromisoplossing niet akkoord. Wel is er een akkoord bereikt over de tekst van deze eed voor de troepen die zich met strategische raketten bezighouden.