Jeltsin: vrije prijzen blijven gehandhaafd

MOSKOU, 16 JAN. De liberalisatie van de prijzen in Rusland zal niet worden teruggenomen of getemperd, heeft de Russische president Boris Jeltsin vanochtend aangekondigd in het Russische parlement in Moskou. Wel spoorde hij met name lokale autoriteiten aan meer haast te maken met de privatisering van het winkelbedrijf, opdat niet langer door het voortbestaan van handelsmonopolies de prijzen kunstmatig worden opgedreven.

Verder herhaalde de president (tevens premier) zijn oproep tot bestrijding van de Russische mafia die zich aan “sabotage” van de vrije vorming van marktprijzen zou schuldig maken. Zijn recente rondreis langs Russische steden had hem, aldus Jeltsin, duidelijk gemaakt “hoe moeilijk het nu is een gezin te voeden en in wat voor een lastige situatie zich onze pensioentrekkers bevinden”. Maar, meende de president: “de mensen hebben over het algemeen genomen hun hoop en hun geloof niet verloren, en begrijpen dat het noodzakelijk is door te zetten”.

Ook de Russische vice-premier Jegor Gajdar, eerstverantwoordelijke politicus voor het beleid van economische hervorming, maakte gewag van ernstige problemen bij de prijsvorming. Er dreigt “hyperinflatie”, zei hij. Een van de voornaamste problemen is dat de nog bijna nergens geprivatiseerde producenten en verkopers van voedsel en andere goederen hun produktie verminderen, omdat ze door de hogere prijzen met minder moeite hetzelfde financiële resultaat als voorheen kunnen bereiken. Zo maken melkfabrieken bij voorkeur alleen nog maar de duurdere yoghurt of zure room, waarvoor trouwens - anders dan voor melk - door de centrale overheid in Rusland geen limieten zijn gesteld aan de prijsverhoging.

Volgens Jeltsin is er hier en daar sprake van een “voedselblokkade tegen steden of gebieden'. “Iedereen is voor privatisering, maar niemand onderneemt iets”, wierp hij de lagere overheden voor de voeten. Uit de kas van de vroegere Communistische partij van de Sovjet-Unie zal 4,3 miljard roebel en 17 miljoen Amerikaanse dollar ter beschikking worden gesteld van de zwaksten in de samenleving. Bovendien komen er, door de president niet nader omschreven, financiële subsidies voor degenen die een eigen boerenbedrijf willen beginnen. Jeltsin waarschuwde ook dat het levenspeil van de militairen op peil gehouden moet worden.

Zowel Jeltsin als Gaidar had harde woorden voor de Russische politici die de afgelopen dagen zouden hebben geprobeerd politieke munt te slaan uit de onvrede onder de bevolking over de hoge prijzen. “We moeten waken voor het ontstaan van paniek”, aldus de vice-premier. “We hebben natuurlijk nooit gedacht dat na de liberalisatie van de prijzen de winkels meteen zouden vol liggen. Er zijn geen andere manouevremogelijkheden.”