"Geneesmiddelenfolder kan in wachtkamer'

DEN HAAG, 16 JAN. De Consumentenbond vindt dat de Landelijke Huisartsenvereniging (LHV) te ver gaat door haar leden dringend in overweging te geven de brochure van de overheid over het Geneesmiddelenvergoedingssysteem (GVS) niet meer aan patiënten ter beschikking te stellen. De LHV kwam met dit advies na een uitspraak van de Reclame Code Commissie die de tekst “ongenuanceerd en misleidend” noemt.

“Als die folders uit de wachtkamers worden verwijderd, wordt een hele groep patiënten informatie onthouden. Dat is vervelend, hoe gebrekkig die informatie ook is”, stelt mr. P.C. de Klerk van de Consumentenbond. “Door de overheveling van de medicijnen naar de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten per 1 januari van dit jaar worden nu ook particulier verzekerden geconfronteerd met het GVS.”

De Reclame Code Commissie heeft zich de afgelopen zomer op verzoek van de Nederlandse associatie van de farmaceutische industrie (Nefarma) gebogen over de folders van het ministerie van WVC over het GVS, dat op 1 juli is ingevoerd. Het systeem voorziet in een opdeling van geneesmiddelen in clusters, waarbinnen de prijs van één middel als ijkprijs dient. Voor produkten die duurder zijn moet de patiënt het verschil bijpassen. Sinds 1 januari moeten ook particulier verzekerden in voorkomende gevallen bijbetalen.

Het ministerie van WVC heeft verstek laten gaan op de zitting van de Reclame Code Commissie. In eerste instantie hield WVC het op het argument dat de Commissie niet bevoegd is om de klacht van Nefarma te beoordelen omdat het een voorlichtingsfolder betrof. “Bovendien zijn de gedragsregels in de Nederlandse Code voor het Reclamewezen niet toegesneden op overheidsvoorlichting”, zo stelde WVC.

Voorts vond de staatssecretaris dat hij over zijn handelen slechts verantwoording schuldig is aan het parlement en dat alleen een onafhankelijke rechter of de Nationale Ombudsman dat handelen mag toetsen. Op 11 september koos de Reclame Code Commissie ervoor haar beslissing in de publiciteit te brengen “in verband met het algemeen belang” en “gelet op de ernst van de misleiding en een eerdere aanbeveling van vergelijkbare aard.” Die eerdere overtreding van de code betrof een folder van WVC bij invoering van een nieuw vergoedingssysteem voor apothekers op 1 januari 1988.

Volgens de Commissie is de GVS-folder een reclame-uiting in de zin van de reclamecode. De tekst is ongenuanceerd en misleidend, zo heeft de Commissie beslist. Anders dan de brochure suggereert kan het vervangen van het ene geneesmiddelen door een ander goedkoop preparaat “grote problemen opleveren voor de patiënt.”

Dat de arts keus heeft tussen medicijnen die elkaar weinig tot vrijwel niets ontlopen - behalve dan in prijs - is volgens de commissie “suggestief en feitelijk niet in alle gevallen juist.” Zij wijst er ook op dat de folder voor de apothekers “veel genuanceerder is geformuleerd.” Dat de fabrikanten niet of nauwelijks vernieuwen zoals de brochure stelt is volgens de commissie “denigrerend en daardoor grievend en misleidend.” Die innovatie wordt “gebagatelliseerd en miskend.”

Staatssecretaris Simons heeft de beoordeling van de Reclame Code Commissie eind oktober in een brief aan de Tweede Kamer uitvoerig becommentarieerd en is bij zijn standpunt gebleven dat is “gehandeld in overeenstemming met de beginselen van zorgvuldigheid in het maatschappelijk verkeer.” De Klerk betreurt dat WVC geen gebruik heeft gemaakt van de mogelijkheid tegen de uitspraak in beroep te gaan. “Maar ik denk dat de huisartsen er niettemin beter aan hadden gedaan de brochure te voorzien van een inlegvel waarop werd verwezen naar de uitspraak van de Reclame Code Commissie”, aldus De Klerk.