ETA: met escalatie geweld onderhandelingen forceren

MADRID, 16 JAN. De Baskische militante afscheidingsbeweging ETA heeft gisteren haar derde dodelijke slachtoffer in dit jaar gemaakt: de oud-staatssecretaris en hoogleraar in de rechtsgeleerdheid Manuel Broseta.

Broseta maakte tussen 1980 en 1982 deel uit van de regering-Suarez en speelde een beslissende rol in de voorbereiding van het huidige autonomie-statuut, waarin de verhouding tussen de centrale overheid en de deelregeringen geregeld is. Hij was een prominent lid van de conservatieve Partido Popular, maar bekleedde al geruime tijd geen politieke functies meer. Broseta werd in Valencia met een nekschot afgemaakt, toen hij na afloop van een college in gezelschap van een studente de universiteit uitliep.

Broseta is het derde ETA-slachtoffer van 1992; eergisteren werd in Bilbao een politieman, die met zijn vrouw over straat wandelde, in de rug geraakt en daarna van korte afstand door het hoofd geschoten. In Barcelona stierf vorige week woensdag een hoge luchtmachtofficier toen zijn auto onder vuur werd genomen. Een soldaat die hem begeleidde werd zwaar gewond. Alle aanslagen hadden plaats op klaarlichte dag in drukke straten en in alle gevallen wisten de terroristen te ontkomen.

De indruk bestaat, dat de ETA de laatste weken van tactiek is veranderd nadat ook in Baskenland grote afschuw was ontstaan over een reeks bomaanslagen waarbij kinderen gedood en gruwelijk verminkt werden. Vanaf eind december, toen in Barcelona twee politiemensen werden doodgeschoten, heeft de ETA vooral gerichte acties ondernomen tegen vertegenwoordigers van de overheid.

Politie en justitie zijn ervan overtuigd, dat de ETA ernstig verzwakt is na een groot aantal arrestaties in de loop van vorig jaar. Zij menen dat de steeds driestere acties van de overgebleven terroristen voortkomen uit een tekort aan hulpmiddelen en een steeds nijpender tijdgebrek. De ETA zou immers de overheid naar de onderhandelingstafel willen dwingen vóór de grote manifestaties van dit jaar, te weten de Wereldtentoonstelling in Sevilla en de Olympische Spelen van Barcelona, begonnen zijn. Het enige middel dat zij daartoe heeft, is een escalatie van geweld. Het officiële standpunt van de Spaanse regering luidt, dat onder geen beding meer met de terroristen zal worden onderhandeld. Achter de schermen zijn er echter ook in de afgelopen maanden nog contacten met bemiddelaars geweest.

Met enige trots heeft de Spaanse politie erop gewezen, dat in mei vorig jaar het "commando Barcelona' van de ETA onschadelijk is gemaakt, verantwoordelijk voor de bloedige aanslag in Vich. Functionarissen van verscheidene korpsen hebben echter de afgelopen dagen gezegd, dat de huidige "zwervende groep' veel moeilijker aan te pakken is en dat de veiligheid van de Spelen, die eind juli beginnen, nu eenmaal nooit voor honderd procent te garanderen is. Naar Barcelona en Sevilla zullen dit voorjaar duizenden politiemensen uit andere steden worden overgeplaatst. In Barcelona, waar gisteren de eerste groep van vijfhonderd agenten arriveerde, worden bovendien tijdens de Spelen zelf nog eens negenduizend militairen ingezet.