Irak geeft import van nucleair materieel toe

ROTTERDAM, 15 JAN. Irak heeft voor het eerst tegenover inspecteurs van de Verenigde Naties toegegeven dat het onderdelen en materiaal uit Duitsland heeft geïmporteerd om op grote schaal met behulp van ultracentrifuges uranium tot een hoge graad te verrijken, zodat het geschikt wordt als splijtstof voor een kernwapen.

Dit heeft David Dorn, een van de nucleaire experts van de VN, belast met het onderzoek en de vernietiging van massavernietigingswapens in Irak, gisteren gezegd. Tot nu toe namen de inspectieteams aan dat het Iraakse geheime atoomwapenprogramma PC-3 vóór de Golfoorlog zo ver was gevorderd, dat het land binnen een jaar een kernwapen had kunnen produceren. Door de nieuwe aanwijzingen over de illegale aankoop van onderdelen voor de opstelling van een zeer groot aantal ultracentrifuges, in cascades (gekoppelde series), concluderen de VN-experts nu dat die periode nog korter was. Volgens David Dorn had Irak 10.000 ultracentrifuges kunnen laten draaien. Daarmee kan voldoende hoogverrijkt uranium worden geproduceerd om vier atoomwapens per jaar te maken.

Een woordvoerder van het Duitse ministerie van buitenlandse zaken maakte gisteravond in Bonn bekend dat de regering strafrechtelijke procedures is begonnen tegen een aantal Duitse bedrijven die tot vlak voor de Golfoorlog illegaal onderdelen voor ultracentrifuges naar Irak hebben uitgevoerd “waarmee Irak een groot aantal centrifuges kon bouwen of laten functioneren”. Het ging daarbij onder andere om ringvormige magneten (lageronderdelen) en mantels voor centrifuges.

Eerder is uit de rapporten van VN-inspectieteams al gebleken dat een aantal Duitse toeleveranciers van Urenco, het Brits-Duits-Nederlandse samenwerkingsverband voor uraniumverrijking en de produktie van ultracentrifuges, illegaal centrifuge-onderdelen aan Irak moet hebben geleverd. Vanaf begin augustus 1990, direct na de bezetting van Koeweit door het leger van Saddam Hussein, geldt een strikt economisch embargo tegen Irak. Uit de mededelingen van de Duitse regeringswoordvoerder blijkt dat het VN-embargo door Duitse bedrijven moet zijn ontdoken. Bovendien zijn dergelijke leveranties al verboden uit hoofde van het Verdrag van Almelo van 1972, dat de politieke en non-proliferatie-aspecten van de Urenco-samenwerking regelt.

In het laatste inspectierapport van het Internationaal Atoom Energie Agentschap is een lijst met leveranciers aan Irak opgenomen waarop onder andere de Duitse bedrijven H & H Metallform Maschinenbau und Vertriebs GmbH, Neue Magdeburger Werkzeugmaschinenfabrik GmbH, Degussa, Reutlinger & Soehne KG en Pfeiffer Vakuum Technik GmbH prijken.

Zondag is opnieuw een VN-inspectieteam in Irak aangekomen. De leider van het team, Mauricio Zifferero, zei in een vraaggesprek met het Amerikaanse tv-station CNN, dat Iraakse nucleaire specialisten, geconfronteerd met bewijstukken over leveranties uit Duitsland, hoogst interessante informatie hebben verschaft over de stand van zaken van het uraniumverrijkingsprogramma. Kennelijk hebben die bewijsstukken Irak ervan overtuigd dat het nu open kaart moet spelen, aldus Zifferero. Hij zei er zeker van te zijn dat het grootste deel van het nucleaire materiaal in Irak nu is vernietigd of verwijderd.

Een hoge ambtenaar van het Amerikaanse ministerie van buitenlandse zaken gaf als commentaar dat de jongste informatie uit Irak nu zal leiden tot een verscherping van inspecties door het Internationaal Atoom Energie Agentschap van niet opgegeven nucleaire installaties. Door vernietiging van alle installaties die geheel of gedeeltelijk in dienst staan van het Iraakse nucleaire programma kan de positie van president Saddam Hussein verder worden ondergraven, zei hij.