Geen vrijstelling voor prostituées

Soms is het moeilijk te begrijpen welke richting staatssecretaris Van Amelsvoort (Financiën) uit wil met de belastingheffing.

Zeker, de officiële regeringspolitiek is duidelijk genoeg. Fraudebestrijding neemt al jaren een centrale plaats in. Nog maar kort geleden bleek het kabinet enthousiast voor ingrijpende plannen om te komen tot een eenvoudiger belastingstelsel met lagere tarieven. Dat zijn mooie doelstellingen maar wat heb je eraan als er wetten komen die precies averechts werken. Van Amelsvoort wil een vrijstellingsregeling introduceren die de inkomstenbelasting ingewikkelder maakt en studenten opleidt tot fraudeurs.

Het gaat om een belastingvrijdom voor kamerverhuur. Zestien jaar geleden wilde de DS'70-politicus W. Drees zo'n vrijstelling als oplossing voor de kamernood bij studenten. Niet doen, zei de toenmalige staatssecretaris Van Rooijen. Zo'n vrijstelling is oneerlijk want iedereen moet over zijn inkomen belasting betalen en waarom zou er opeens voor kamerverhuurders een uitzondering gelden?

Voor Drees een overtuigend argument; hij trok zijn voorstel in. In 1988 kwam het idee in de Tweede Kamer weer boven. Het kabinet vroeg de mening van de Raad voor de volkshuisvesting. Die achtte het "niet uitgesloten' dat zo'n vrijstelling een steun in de rug voor de particuliere kamerverhuur zal zijn. Een magere kwalificatie. Naar de mening van 's lands hoogste adviesorgaan - de Raad van State - te mager om opeens de fiscale wetgevingsbeginselen opzij te zetten. Van Amelsvoort denkt daar anders over.

Hij wil de inkomsten uit particuliere kamerverhuur van belastingheffing vrijstellen, mits het om minder dan 5.000 gulden per jaar gaat. De PvdA heeft becijferd dat er nu 80.000 mensen op die basis kamers verhuren. Daarvan geven er slechts 10.000 die inkomsten aan de fiscus op.

De Rotterdamse hoogleraar Stevens denkt dat de bestrijding van de belastingfraude in deze sector jarenlang opzettelijk een lage prioriteit heeft gekregen. Als dat juist zou zijn, dan wordt in zijn ogen "de correcte belastingplichtige achteraf tot onnozele hals verklaard'. In het laatste nummer van het Weekblad voor fiscaal recht verwijt Stevens de staatssecretaris voorts dat hij "op bijna gênante wijze' zijn eigen vereenvoudigingsdoelstelling aan de kant schuift.

De hardste verwijten gaan over de wijze waarop de voorstellen van Van Amelsvoort belastingfraude uitlokken. Wie ook maar iets boven de grens van 5.000 gulden komt, krijgt geen cent vrijstelling. Met de belastingethiek van de meerderheid van de kamerverhuurders is daar natuurlijk wel iets op te vinden; maar voortaan zullen zelfs de onnozele halzen zich niet meer aan de fiscus uitleveren.

Ook de morele kracht van veel studenten zal op een bijna onbehoorlijke wijze worden beproefd. Een bij zijn ouders wonende student die "op papier' bij een kennis gaat wonen, incasseert een netto verhoging van zijn basisbeurs met ruim 4.000 gulden. Doorstaat de burgerzin van de toekomstige elite van ons land deze fiscale vuurproef?

Vervelender nog is het dat het voor ongehuwd samenwonenden extra aantrekkelijk gaat worden om zich fiscaal als huurder en verhuurder te presenteren. Op die manier incasseren zij (frauduleus) een belastingvoordeel van 5.000 gulden. Dat voordeel kan nog groeien als er ook andere belastingvoordelen voor alleenstaanden blijven bestaan. In dat laatste geval wordt het zelfs Van Amelsvoort te gortig. Alle legale belastingvoordelen voor alleenstaanden moeten uit de wet verdwijnen, anders dreigt hij de vrijstelling voor kamerverhuur in te trekken. Dat laatste zou een goede zaak zijn, maar is er politiek gezien reden voor?

Een rondgang langs de politieke partijen leert dat Van Amelsvoort veilig zit, zolang hij de steun van Groen Links behoudt. Naast deze partij zijn ook CDA en VVD blij met de komende vrijstelling. De VVD wil die zelfs tot 8.000 gulden opschroeven. D66 weet nog niet wat zij vindt, maar de PvdA is uiterst kritisch over de regeling. Zij is beducht voor de fraudemogelijkheden, die zij omfloerst aanduidt als "calculerend gedrag'. De partij gaat steeds voorzichtiger om met haar kiezers.

De SGP tenslotte, aarzelt ook sterk bij het wetsvoorstel. Zij ziet de toenemende vraag naar kamers als een teken van ontwrichtende ontwikkelingen zoals de onthechting van het monogame huwelijk en de individualisering, die de partij rechtstreeks in verband brengt met het niet in ere houden van Gods geboden. Hoewel Van Amelsvoort frauderen vrijwel uitlokt, is hij van Gods geboden bepaald niet los. Wie kamers verhuurt aan prostituées, kan naar de vrijstelling fluiten.