Nieuwe republieken aanvaarden beperking conventionele wapens

BRUSSEL, 14 JAN. Wit-Rusland, de Oekraïne, Moldavië, Georgië, Armenië, Azerbajdzjan, Rusland en de drie Baltische staten zijn bereid de afspraken over beperking van de conventionele bewapening die in het kader van het CFE-akkoord werden gemaakt door de NAVO en de landen van het voormalige Warschaupact geheel voor hun rekening te nemen. Zij zullen elk afzonderlijk het verdrag ratificeren.

In een eind vorige week in Brussel uitgegeven verklaring van de onlangs opgezette Noordatlantische Samenwerkingsraad (NACC), waarvan deze landen mede deel uitmaken staat: “Verdragsverplichtingen die zijn aangegaan door de voormalige Sovjet-Unie zullen in hun geheel door alle nieuwe onafhankelijke staten in het toepassingsgebied (van het CFE-verdrag) voor hun rekening worden genomen en onder hen worden verdeeld op een manier die voor alle verdragspartijen aanvaardbaar is.”

Westerse diplomaten toonden zich aangenaam verrast door de snelheid waarmee de nieuwe staten het CFE-verdrag hebben geaccepteerd en hun bereidheid hebben uitgesproken onderling uit te maken hoe de afgesproken reducties over de verschillende republieken zullen worden verdeeld. De verwachting is dat het onderlinge overleg tussen de nieuwe republieken enige tijd zal vergen. Diplomaten wijzen er, in het licht van de strijd die de Oekraïne en Rusland hebben gevoerd over de zeggenschap over de vloot in de Zwarte Zee, op dat dit nog wel enige voeten in de aarde zal hebben. Vervolgens zal de overeen te komen verdeling door alle staten die direct bij het CFE-overleg zijn betrokken gefiatteerd moeten worden. Het is overigens niet de bedoeling dat de tekst van het CFE-akkoord veranderd wordt, maar dat in een annex bij dit akkoord de nieuwe verdeling van de reducties officieel wordt vastgelegd.

Van een ernstige duplicatie met het Weense CFE-overleg is in Brussel eind vorige week geen sprake geweest, meent een hoge diplomaat. De nieuwe republieken verkeren nog in verwarring over wat er precies van hen gevraagd wordt door een achterstand in kennis. Vanuit Wenen kan desgewenst technische bijstand worden gegeven om nader vorm te geven aan de inhoud van de verdeling van de reducties, die vooral betrekking hebben op de hoeveelheid tanks, pantserwagens en artillerie.

In de verklaring van de Noordatlantische Samenwerkingsraad beloven de betrokken landen haast te maken met de afspraken die ze nu onderling moeten maken, waarbij ze rekening houden met de toetsingsconferentie van de Conferentie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa, die van maart tot juli dit jaar in Helsinki wordt gehouden. Medio volgende maand komt een werkgroep van de Noordatlantische Samenwerkingsraad opnieuw bijeen om zich te buigen over de eerste resultaten van het onderlinge overleg van de nieuwe staten.

Tijdens de vergadering van ministers van buitenlandse zaken eind deze maand in Praag zullen Wit-Rusland, de Oekraïne, Moldavië en Armenië waarschijnlijk al tot de CVSE kunnen worden toegelaten. Op hun verzoek om toetreding hebben zij inmiddels een lijst met criteria gekregen, die aanvaarding van eerder in het kader van CVSE en CFE gemaakte afspraken omvat. Aan de overige republieken in de voormalige Sovjet-Unie, inclusief de staten in het Aziatische deel, heeft de CVSE laten weten dat ook zij in principe welkom zijn. Alleen Georgië zou vooralsnog aarzelen of het tot de CVSE wil toetreden.