Humpty Dumpty

Frits Schaling schrijft in zijn analyse over Europa onder het Nederlands voorzitterschap (NRC Handelsblad, 31 december) dat de nieuwe verdragsartikelen over de politieke unie al kort na Maastricht een "vrij dode letter' (sic) bleken te zijn, omdat Duitsland zo zijn eigen interpretatie had van het besluit over de erkenning van Slovenië en Kroatië.

Dit is onzin, want het verdrag dat te Maastricht getekend werd, is nog niet eens tot leven gekomen, omdat het nog ter goedkeuring moet worden voorgelegd aan het Europese Parlement en alle nationale parlementen van de lidstaten. Pas als deze goedkeuring een feit is (wat nog lang niet zeker is, omdat sommige nationale parlementen hebben gedreigd het verdrag te zullen verwerpen als de bevoegdheden van het Europese Parlement onvoldoende worden uitgebreid) en alle lidstaten tot ratificatie zullen zijn overgegaan, zal het resultaat van Maastricht van kracht worden en kan worden beoordeeld of de door Schaling genoemde strikte procedures voor de samenwerking op het gebied van de buitenlandse politiek gerespecteerd worden of niet. Het besluit over de erkenning van Kroatië en Slovenië is nog volgens de oude methodes van de Europese Politieke Samenwerking genomen.

Verder breekt Schaling de staf over het befaamde subsidiariteitsbeginsel, dat van een grote vaagheid zou zijn. Hij herinnert aan de uitspraak van een Brits Lagerhuislid, die de rups uit Alice in Wonderland zou hebben aangehaald, die sprak “Woorden betekenen wat mij goeddunkt dat ze betekenen”. Afgezien van het feit dat dit Lagerhuislid (of Schaling?) zijn Alice slecht kent - het was Humpty-Dumpty in "Through the Looking Glass' die deze woorden sprak - gaat dit voorbij aan het feit dat men in een verdrag dat tussen twaalf staten gesloten wordt nu eenmaal behoefte heeft aan vage begrippen. Alles hangt er dan vanaf, zoals Humpty-Dumpty terecht opmerkte, “Which is to be master”.

In de Europese Gemeenschappen is dat in laatste instantie het Hof van Justitie, dat een zeer lange staat van dienst heeft waar het gaat om het interpreteren van vage begrippen en op deze manier de Europese integratie vaak verder vooruitgeholpen heeft dan de politici in de Raad van Ministers.