Griekenland opent offensief tegen erkenning Macedonië

ATHENE, 14 JAN. Bij de nadering van een beslissing over erkenning van de voormalige Joegoslavische deelrepublieken heeft de Griekse president Karamanlis een boodschap gestuurd naar vijf EG-regeringen, terwijl premier Mitsotakis vandaag een bliksemtournee houdt langs Belgrado, Bonn en Rome. Athene blijft, anders dan bijvoorbeeld Rome, fel gekant tegen erkenning van Macedonië onder deze naam, dat als Grieks erfdeel wordt beschouwd, en wat in Griekse ogen niets anders dan territoriale aanspraken kan inhouden, vooral omdat Skopje uitgaat van het bestaan van "Macedonische minderheden' in Griekenland en Bulgarije.

Tot voor kort werd Bulgarije hier nog als bondgenoot beschouwd omdat dit land, net als Griekenland, werd geconfronteerd met deze Macedonische aspiraties en met een "Turks expansionisme' dat zich beroept op het bestaan van "Turkse minderheden' in beide landen. Het nieuwe Bulgaarse bewind is electoraal echter afhankelijk van die Turkse minderheid.

In Athene is na zondag jongstleden de hoop gaan sluimeren dat dit laatste de huidige Bulgaarse president Zjeljoe Zjelev schade doet bij zijn streven, te worden herkozen - het feit dat hij bij de eerste ronde van de presidentsverkiezingen niet boven de vereiste vijftig procent kwam, zou kunnen worden toegeschreven aan veler vrees dat Sofia een instrument wordt van de Turkse politiek op de Balkan. Zijn rivaal Valkanov, die wordt gesteund door de voormalige communisten, zou dit in de tweede ronde van de verkiezingen, zondag, verder kunnen uitbuiten.

In ieder geval heeft de jonge Bulgaarse minister van buitenlandse zaken Stojan Ganev het bij de Grieken totaal verbruid tijdens het korte bezoek dat hij in het weekeinde aan Athene bracht. Hij kritiseerde de Griekse regering onomwonden wegens haar weigering de republiek Macedonië te erkennen, zulks alleen op grond van haar naam. Bulgarije zou dat stellig op korte termijn wel doen, zei hij.

Zijn Griekse collega Andonis Samarás verklaarde dat zo'n erkenning in Griekse ogen een “onvriendelijke daad” zou zijn en hij herinnerde er fijntjes aan dat Bulgarijes Europese aspiraties lopen via EG-lid Griekenland.

Sofia en Athene wijzen beide de idee van een "Macedonische natie' af, net als de stelling dat er in die contreien een aparte taal wordt gesproken. Volgens Athene gaat het om een ratjetoe, volgens Sofia om een Bulgaars dialect. In Griekenland komt nu de vrees terug dat Bulgarije, met een vroege erkenning, eigen expansionistische projecten volgt die ook tijdens de Balkanoorlogen (1912- '13) opgeld deden. Servië en Griekenland verijdelden in de tweede Balkanoorlog Bulgarijes expansie naar het westen (Macedonië) en het zuiden (de Egeïsche Zee).

Vandaar dat een andere uitlating van de Bulgaarse bewindsman, bij aankomst op het Atheense vliegveld, de Grieken helemaal in het verkeerde keelgat schoot. Ganev trok een parallel tussen Macedonië en Thracië. “Ook dit gebied, dat één naam heeft, ligt in twee landen, Bulgarije en Griekenland”.

Betekende dit dat Bulgarije weer aanspraken maakt op Grieks Thracië, vroegen de geobsedeerde Atheense media zich meteen af. “God sta me bij”, zei Ganev na een nachtelijk gesprek van twee uur met Samarás. “Ik heb de term gebruikt in geografische, niet in historische zin”. Zoals er in Bulgarije een streek Thracië is zonder dat er territoriale aanspraken uit voortvloeien, kan er een republiek Macedonië komen zonder zulke aanspraken, had hij bedoeld.

Maar de oude idee van een "as' Athene-Sofia konden de Grieken vergeten, zei hij ook. “Zo'n term komt in ons woordenboek niet voor. Ook met Ankara komt er geen as. Wij streven naar even goede betrekkingen met de twee landen Griekenland en Turkije.” De Grieken, nostalgisch naar vroegere omhelzingen van Zjivkov enerzijds en Karamanlis en Papandreou anderzijds, wachten op aanstaande zondag.