Voorstel Van den Broek; Nederlandse ambassade in de Oekraïne

BRUSSEL, 11 JAN. Nederland zal hoogstwaarschijnlijk een eigen diplomatieke post openen in de Oekraïne. In andere republieken heeft Nederland belangstelling voor het vestigen van gemeenschappelijke vertegenwoordigingen met andere lidstaten van de EG.

Minister Van den Broek (buitenlandse zaken) kondigde dit gisteravond aan in Brussel na afloop van de EG-bijeenkomst van ministers van buitenlandse zaken. “Het is onwaarschijnlijk dat elke lidstaat van de EG een eigen diplomatieke post zal openen in alle republieken”, aldus Van den Broek.

De ministers hebben besloten om haast te maken met het aanknopen van diplomatieke relaties met de voormalige republieken van de Sovjet-Unie. De Europese Commissie, het dagelijks bestuur van de Gemeenschap, zal de komende tijd verkennende besprekingen voeren met de nieuwe republieken. Over twee à drie maanden zal de Commissie met voorstellen komen aan de ministerraad met welke landen wat voor soort betrekkingen zullen worden aangeknoopt.

Begin maart overlegt de EG over de opening van mogelijke gezamenlijke ambassades in de voormalige Sovjet-Unie. Nederland is van dat idee echter vooralsnog geen voorstander. Volgens een diplomatieke bron hebben de Duitsers samen met de Britten echter al wel interesse getoond voor het openen van gezamenlijke vestigingen. Daarop heeft Nederland direct contact gezocht met de Britten, maar er zou nog geen antwoord zijn gekomen. Een lid van de Nederlandse delegatie wees er op dat niemand in de EG nog een duidelijk idee heeft van wat een 'gezamenlijke' ambassade eigenlijk is. “Is dat een huis met twaalf kantoortjes?” Of wordt er gedoeld op mede-accreditatie: per nieuwe republiek één ambassadeur van een lidstaat die een beperkt aantal andere lidstaten mee-vertegenwoordigt.

Minister Van den Broek erkende dat het voor àlle EG-landen, en dus ook voor Nederland onmogelijk is, om in àlle nieuwe republieken een vertegenwoordiging te openen.

Nederland zal een belangrijke rol spelen bij het verstrekken van noodhulp op het gebied van energie namens de EG aan de republieken van de voormalige Sovjet-Unie. Samen met Venezuela is ons land benoemd tot voorzitter van een ambtelijke werkgroep die een actieprogramma voorbereidt, waarover zal worden beslist op de grote, internationale hulpconferentie voor de staten van de uiteengevallen Unie, over twee weken in Washington.

De hulpconferentie in Washington, waar ongeveer 60 landen en organisaties worden verwacht, wordt gehouden op initiatief van de Verenigde Staten, die hiermee de Europese Gemeenschap te snel af was.

Pag.4:

Hulp EG aan ex-USSR

De afgelopen week is commissaris Andriessen, binnen het dagelijks bestuur van de EG belast met externe betrekkingen, naar de VS gereisd om betrokkenheid van de EG bij de organisatie van de conferentie af te dwingen. “Het is geen geheim dat 80 procent van de hulp aan de voormalige Sovjet-Unie van de EG afkomstig is. Die verhouding moet terug te zien zijn”, aldus de Portugese voorzitter van de ministerraad, Joao de Deus Pinheiro, gisteravond.

Met de nu gemaakte afspraken toonde de EG-voorzitter zich tevreden. In totaal zijn vijf werkgroepen geformeerd, ieder met een dubbel voorzitterschap. De thema's die zij behandelen, betreffen behalve energie, voedselhulp (onder voorzitterschap van de Europese Commissie en de VS), medische hulp (VS en Japan), huisvesting (Duitsland en Italië) en technische assistentie (Duitsland, Japan en Italië). Onder technische assistentie vallen ook de nucleaire installaties in de voormalige Sovjet-Unie.

Dat Nederland is uitgekozen om de werkgroep over energie voor te zitten, houdt ongetwijfeld verband met het energieplan van premier Lubbers. Overigens gaat het bij dat plan om structurele samenwerking, terwijl nu zal worden gesproken over hulp op korte termijn.

Hoogstwaarschijnlijk wordt later in het jaar een vervolgconferentie gehouden, en als dat gebeurt, ligt de organisatie in handen van de EG. Plaats van handeling zal dan Brussel zijn. Hij legde er ook de nadruk op dat de EG, anders dan de VS nu heeft gedaan, ook de hulpontvangende landen zal uitnodigen naar zo'n conferentie te komen.

De Gemeenschap zal verschillende soorten diplomatieke relaties aanknopen met de erfgenamen van de uiteengevallen Sovjet-Unie. Globaal gesproken zullen de diplomatieke banden verder gaan dan het sluiten van louter handels- en samenwerkingsakkoorden, zoals nog vorig jaar met de Sovjet-Unie is gebeurd. Maar de EG wil met de nieuwe republieken nog niet zo ver gaan als met Polen, Tsjechoslowakije en Hongarije, die uitzicht hebben gekregen op toetreding tot de EG. Het gaat erom afhankelijk van de specifieke situatie in de verschillende republieken, een bijdrage te leveren aan “het proces van democratisering en aan de ontwikkeling in de richting van een markteconomie”, aldus De Deus Pinheiro. In eerste instantie zal de Europese Commissie haar oriënterende gesprekken voeren met Rusland, Oekraïne, Wit-Rusland en Kazachstan.