De stem van God

Toen ik in Hurghada, een oude Israelische enclave aan de westkust van de Rode Zee - als wij profaan willen zijn: daar waar de zee spleet - een winkel bezocht waarvan de eigenaar ons nu eens niet van verre had toegeroepen dat wij binnen welkom waren, zat de man te lezen aan de ene zijde terwijl wij aan de andere zijde koopwaar bekeken.

Bij de toonbank aangekomen zag ik dat hij in de koran las. Het boekje was omgeven door een etui, met een ritssluiting. Nog nooit zag ik in Nederland een winkelier met de bijbel in de hand. Toen ik er iets over zei, klapte hij het boek aangenaam getroffen dicht, liet een stoel bijhalen uit de winkel ernaast, en thee van de overkant. Even later bleek waar hij op aanstuurde. Of wij christenen waren.

Dit is een moeilijke vraag.

Persoonlijk ben ik van protestantsen huize, doopsgezind zelfs, en in een uitloper van mijn voornemen dominee te worden heb ik mij tijdens mijn diensttijd te Haarlem laten dopen.

Niettemin stel ik mij niet achter het christendom op als ik de ellende zie die uit naam van dit geloof over de wereld gebracht is, maar het ging wat ver om dit allemaal eens uiteen te gaan zetten aan een koran-vaste winkelier in Egypte, dus zei ik: ""Ja, christen.'' Zelfs het protestantisme zette ik gemakshalve overboord, evenals mijn lidmaatschap van de VPRO.

Nou, dat kwam mooi uit. Of ik dan in Christus geloofde.

Het lijkt mij een theologische krachttoer om je christen te noemen als je niet in Christus gelooft, maar ik moest hier toch de grens trekken. Bovendien voelde ik nattigheid.

""Ik kan u bewijzen dat Christus niet Goddelijk is, noch de zoon van God'', zei de man blij.

Kijk, daar was ik al bang voor. Je hebt vakantie nietwaar, je slentert langs leuke winkeltjes, en dan dit. Van zijn betoog snapte ik overigens niets. Het ging er geloof ik om dat als God bedoeld zou hebben dat Jezus God zou zijn, Hij het wel anders in mekaar gestoken zou hebben, of zoiets. Ik heb in ieder geval het woord drieëenheid maar niet laten vallen.

De man kwam uit een gezin van vijftien broers, en drie moeders, een nogal gunstige ontwikkeling, want zij speelden elkaar voortdurend zakelijk de bal toe, een nogal Egyptische gewoonte. Zo smeedde de theologische discussie toch een band, en wij konden de volgende dag via de buurman (broer?) een auto huren die ons naar Luxor bracht, u weet wel, die stad stampvol koningsgraven, plek van de mooiste stad op aarde, Thebe, maar zonder piramiden, althans, zo leren de boeken, maar ook dat zal binnenkort veranderen, want, onder het zand, is enkele maanden geleden toch een piramide gevonden. Kleiner, toegegeven, slechts acht meter hoog, maar toch een piramide, de tombe van een hogepriester van Ammon. Van de zeven wereldwonderen zijn er zes verdwenen, en wij weten niet eens hoe en waarom. Zo stond ik dus de volgende dag in de mooiste verdwenen stad op aarde, zoals ik enkele jaren geleden bij de verdwenen tempel van Artemis stond (een van de zes).

Voor een wereldwonder hoeft u dus ook niet meer naar Kairo, en het aardige van dit alles is dat men ook niet weet waar die piramiden nu weer op slaan.

Oorspronkelijk waren zij gevat, verhuld, bedekt, hoe zeg ik het, door witte geslepen en gepoetste stenen (hiervan zijn later de moskeeën van Kairo gebouwd) en zij moeten dus in de Griekse en Romeinse tijd een adembenemend gezicht hebben opgeleverd als zij daar lagen te blinken in de zon. Ook de manier waarop zij gebouwd zijn is eigenlijk nog een raadsel. Er zijn wel oplossingen gevonden, maar zij hebben nog niet een praktische methode kunnen testen die bijvoorbeeld zo'n middensteen van de "grote' piramide van Cheops, van vijftig ton, op zijn plaats kreeg met mankracht en houten balken.

Waren het tomben? De vader van Cheops, Snofroe, had er minstens twee, zo niet drie. En hij had maar één lichaam (zie ook weer "drieëenheid'). Nee, Plinius de Oudere (77) zag het als een handig middel van de farao's om leegloop bij de lagere klassen te vermijden.

Tot de twaalfde eeuw waren zij vrijwel ontoegankelijk vanwege vleermuizenpoep en angst, maar de vrijmetselaars begonnen er al vroeg (lees ook "De Stenen Spreken') een aanwijzing in te zien aangaande de Gouden Maat, de Universele Standaard. Dus een precies gedeelte van de afmetingen van de aarde, een voet, een vadem of een yard. Deze mening werd gedeeld door uiteenlopende geesten als Newton, Cardano en Kepler.

In 1880 vindt Flinders Petrie na enorm veel puin geruimd te hebben bijna de afmetingen, maar hij kan het juiste originele hoekpunt niet vinden. Pas in 1926 slaagt ingenieur Cole erin de juiste basis van Cheops vast te stellen en wel overeenkomend met een achtste minuut van de breedtegraad aan de evenaar, ofwel een achtste van een zeemijl (zoals trouwens de Grieken al beweerden...).

Napoleon hing meer de mystieke kracht van de piramiden aan en bracht er een nacht in door. Hij kwam de volgende ochtend versuft en verward tevoorschijn en heeft er nooit met iemand een woord over willen spreken.

Ik bezocht in Luxor de fantastische tempels van Karnak waar tweeduizend jaar lang opeenvolgende dynastieën aan bouwden, elk met de opzet nu eens echt iets aan het nageslacht te laten zien.

Zoals ik al eerder meldde ging ik ook naar de andere kant van de Nijl, langs de twee kolossen van de god Memnon, verkeerd benoemd want beide stellen Amenhotep voor. De noordelijke figuur is het interessantste want toen Jezus Christus 27 jaar oud was werd het beeld beschadigd door een aardbeving. Vanaf die tijd ontsteeg er in de morgenzon een vreemd neuriënd geluid aan het beeld, beschreven door Strabo, Juvenalis en Pausanias, en de vele Griekse en Romeinse bezoekers die hun bevindingen in de voet van het beeld krasten.

Acht Romeinse gouverneurs maakten hier hun opwachting om te horen hoe Memnon (die zij dachten dat het was) zijn moeder Eos, de morgenstond, begroette. Ook keizer Hadrianus, de Bereisde, hoorde het wonder, maar keizer Septimius Severus, de naam zegt het al, stoorde zich aan de beschadiging en liet het "repareren'. En zo stierf de Stem van God die geen god was, en die begon te spreken in dezelfde tijd dat Christus sprak, voorgoed weg. Nooit meer gehoord. Weer een wonder verdwenen.