Zuid-Afrika

Nu de gezaghebbende commentator Allister Sparks ervan uitgaat, dat het ANC de opvatting huldigt dat een "zwarte meerderheidsregering' in Zuid-Afrika voor de hand ligt (NRC Handelsblad, 30 december), is enig commentaar op zijn plaats.

Een blanke minderheidsregering respectievelijk een zwart meerderheidsbewind gaan beide uit van de foute veronderstelling, dat de regering behoort te worden beperkt tot mensen van een bepaald ras. Voor Zuid-Afrika zou het betekenen dat ook mensen van gemengde afkomst, de kleurlingen en de Indiërs, uitgesloten zouden zijn. Met een echte democratie heeft dat weinig te maken: een echte democratie gaat uit van een meerderheid, niet van een bepaalde etnische groep, maar van een bepaalde politieke opvatting, die als partij of coalitie in het parlement een meerderheid haalt.

In Zuid-Afrika zal een belangrijke rol spelen of men voorstander is van een sociale markteconomie dan wel van een sterk van staatswege geleide volkshuishouding met sterke nadruk op nationalisaties. Het is goed mogelijk, dat eerstgenoemde visie een meerderheid haalt, omdat niet alleen de meeste blanken, maar ook veel anderen dat voorstaan.

Het concept van De Klerk van een verplichte coalitie zal niet werken, omdat dan tegengestelde politieke opvattingen gedwongen worden samen te werken, wat zij mischien in het geheel niet willen. Er zijn genoeg voorbeelden in de wereld, dat rechten van minderheden grondwettelijk of bij de wet worden beschermd. De Vlaamse meerderheid in België maakt allerminst de dienst uit (er dienen evenveel Nederlands als Frans sprekende ministers te zijn). Hetzelfde geldt voor de Engelssprekende meerderheid in Canada. Politicologen en kenners van het staatsrecht zijn in staat modellen te ontwikkelen, waardoor een volledige democratie met stemrecht voor iedereen gepaard gaat met vastgelegde rechten voor minderheden.

Aan het slot wijst Sparks op het speciale in Zuid-Afrika, dat de blanke minderheid haar bescherming heeft in een "enorme economische overheersing'. Ik ben er niet van overtuigd geworden, dat dit zou moeten worden gecompenseerd door de regering exclusief in handen te leggen van alleen de zwarte inwoners. In Namibië en soms ook in Zimbabwe is dat ook niet gebeurd.