Tekort budget Sovjet-Unie '91 vervijfvoudigd

MOSKOU, 10 JAN. In de voormalige Sovjet-Unie is in de eerste tien maanden van 1991 het tekort op het staatbudget 5,21 keer zo groot geworden als in heel 1990.

Vorig jaar werden tien keer zoveel kredieten in roebels verstrekt als in 1990, en de voorraad roebel-bankbiljetten die in omloop werden gebracht is met een factor 4,4 toegenomen. Dat schrijft een onafhankelijk onderzoeksbureau, Tasta, in een gisteren in Moskou verschenen rapport over de stand van de ex-Sovjeteconomie.

Volgens het rapport hebben de staten van het nieuwe Gemenebest dat inmiddels de Sovjet-Unie heeft opgevolgd, nog in het geheel geen oplossing bedacht voor de gevolgen van deze vrijwel ongecontroleerde ontwikkelingen. De omvangrijke geldscheppende activiteiten van vorig jaar, aldus het rapport, zijn vermoedelijk een van de belangrijkste redenen voor het verdwijnen van bijna alle goederen en produkten uit de winkels in de laatste maanden.

Het tekort op de staatsbegroting van de USSR was voor 1991 begroot op 26,7 miljard roebel, maar bedroeg op 1 november al ongeveer 150 miljard. De staatsuitgaven gingen voor 42 procent naar de militaire sector, voor 13 procent naar de civiele economie, voor 10 procent naar de sociale sector, voor 6 procent naar de wetenschap, voor 5 procent naar administratie en bestuur en voor 4 procent naar schuldaflossing.

In de periode 1986-1990 waren de staatsuitgaven van de vroegere Sovjet-Unie overigens al verviervoudigd. De staatschuld steeg van 367,8 miljard roebel naar 995,5 miljard. In 1991 steeg overal de nominale winst van Sovjet-ondernemingen met 75 procent, evenwel op de voet gevolgd door een stijging van de kosten van grondstoffen en dergelijke.

De Russische president Boris Jeltsin heeft gisteren in Oeljanovsk verklaard dat er geen weg terug is van de begin dit jaar afgekondigde prijsverhogingen. “De komende zes tot acht maanden zullen erg moeilijk zijn, maar we moeten in één jaar de gevolgen van het communisme opruimen”, verklaarde hij in een toespraak in Oeljanovsk.

In Moskou blijkt de Vnesjkombank, de enige die transacties in harde valuta uitvoerde, inmiddels gesloten. Buitenlanders in Rusland kunnen nu nergens meer harde valuta opnemen of rekeningen in harde valuta betalen. Voor de sluiting is geen reden opgegeven, maar waarschijnlijk is dat er geen buitenlandse valuta meer in kas zijn.