Multiples, et cetera Galerie A. Joh. ...

Multiples, et cetera Galerie A. Joh. Verhulststraat 53, Amsterdam. T/m 31 jan. Di. t/m za. 14-17 uur.

Eveline Visser Galerie Snoei, Witte de Withstraat 17a, Rotterdam. T/m 26 jan. Wo. t/m zo. 12.30-17.30 uur. Prijzen van 300 tot 6000 gulden.

Plug/Visch Galerie Van Esch, Bilderdijklaan 19, Eindhoven. T/m 26 jan. Di. t/m za. 14-17.30 uur, zo. 14-17 uur. Prijzen schilderijen van Marian Plug: van 15.000 tot 22.000 gulden. Multiples van Henk Visch: 2100 tot 2500 gulden.

Multiples, et cetera

Een Beuys voor op het nachtkastje, een Christo op de schoorsteenmantel, een Spoerri voor in de keuken en een Rob Scholte bij de kapstok. Onbetaalbaar? Dat valt mee. Wie het niet per se om de signatuur van het kunstwerk te doen is of het niet uitmaakt dat er een ongelimiteerde oplage van gemaakt is, kan zelfs vandaag nog met een bescheiden beurs iets heel opmerkelijks aanschaffen. Veel inmiddels beroemde kunstenaars uit de jaren zestig en zeventig verkochten indertijd allerlei prullaria voor enkele tientjes. Sommige zijn nu vermogens waard, andere zijn nog steeds voor iedereen betaalbaar. Ze werden indertijd verkocht of weggegeven bij tentoonstellingen, zaten verwerkt in catalogi of werden verkocht bij min of meer idealistische galeries.

"Echte meesters signeren hun werk altijd' is een nogal donker schilderijtje van Rob Scholte dat deel uit maakt van de groeps-editie "Protect me from what I want', een doos met kunstwerken uitgegeven in 200 exemplaren bij Bébert in Rotterdam. Het doek is niet "echt', maar - je ziet de techniek wel vaker bij "kitschschilderijen' - een op linnen geperste kleurenfoto voorzien van een laagje vernis. Wel echt zijn de vijf kopieën die Scholte door een schilderijenwinkel liet maken van zijn op de Biënnale van Venetië tentoongestelde Venezia, voorstellende een Venetiaanse straatschilder. Ze worden nu voor vijfduizend gulden per stuk aangeboden bij galerie A van Harry Ruhe. Ruhe heeft het informatieve boekje Multiples et cetera geschreven - met adressen van zijn collega's in het buitenland - over zijn activiteiten als verzamelaar en handelaar in voornamelijk Fluxus en dada kunst, waarbij de multipliceerbaarheid veelal deel uit maakt van het artistieke idee.

Op dit moment exposeert Ruhe werk van Dieter Rot, die zich met zijn tegendraadse houding van "meer is beter' onmogelijk heeft gemaakt bij de chique galerie. "Macht is kwantiteit' is het parool van deze Zwitser, die zich wat artistiek niveau betreft kan meten met Arnulf Rainer en Joseph Beuys. Affiches, LP's met fraaie hoezen en kunstenaarsboeken - al dan niet gesigneerd - biedt Ruhe te koop aan voor honderd tot drieduizend gulden.

Galerie A. Joh. Verhulststraat 53, Amsterdam. T/m 31 jan. Di. t/m za. 14-17 uur.

Eveline Visser

De schilderijententoonstelling van Eveline Visser bij galerie Snoei staat in het teken van de geschiedenis van de berg Monte Veritá. Tentoonstellingsmaker Harald Szeemann, die in 1978 een expositie wijdde aan het bonte leven op en rondom deze berg bij Ascona, omschreef de Monte Veritá als "een som van ideologieën in een moederlijk landschap'.

De anarchist Bakoenin was in 1869 een van de eersten die zich in de buurt van de berg vestigden. Hij legde de basis voor wat later zou uitgroeien tot een lustoord voor maatschappijhervormers en -ontvluchters. "De berg der waarheid' heeft haar naam te danken aan Henri Oedenkoven en Ida Hofmann die na een voettocht vanuit München in 1900 met een paar vrienden daar hun paradijs wilden opbouwen. Tot verbazing van de lokale bevolking liepen zij in wijde gewaden, blootsvoets of op sandalen. Al gauw trokken ook allerlei andere kolonisten naar de streek rondom de berg. Ze leefden zo zuiver mogelijk, dat wil zeggen als natuurmensen, zonder de gemakken van de moderne tijd. Toch had Oedenkoven centrale verwarming in zijn huis laten installeren met als argument dat zo ook "s winters naakt kon worden gelopen.

In 1927 - Oedenkoven is dan inmiddels met Ida en zijn nieuwe vrouw Isabelle naar Brazilië afgereist - kocht de Zandvoortse bankier en grootindustrieel baron Von der Heydt Oedenkovens Casa Anatta, en een hotel en sanatorium. Na de Eerste Wereldoorlog zijn veel kunstenaars zoals de dadaïsten Ball, Arp, Richter en Hemmings te gast in Ascona, maar ook kunstenaars van het Bauhaus en de schrijvers Rilke, Joyce en Hesse.

Op haar schilderij De gezondheidskuur van Herman Hesse op de Monte Veritá heeft Eveline Visser Hesse afgebeeld in een luxueuze kamer met een roze uitzicht, met een hand in de zak van zijn knickerbocker. In de andere heeft hij een vel papier dat hij staat te lezen. Visser heeft haar scènes vastgelegd in een voor de sfeer toepasselijke vrije-schoolstijl. Met dunne verf die vaak heel vloeiend in het doek trekt schilderde zij op ongeprepareerd linnen, waardoor de schilderijen op aquarellen lijken. Dat Visser de hele Veritá-geschiedenis niet al te ernstig opvat blijkt wel uit titels als God, de schepping en de bankier. Met de laatste wordt Von der Heydt bedoeld. Ook een schilderij dat indirect naar hetzelfde idealisme als dat van de Monte Veritá verwijst is ironisch bedoeld. Het heeft als onderwerp de maquette voor het niet uitgevoerde vredespaleis in Den Haag ontworpen door Berlage. Visser heeft het gebouw een vredig winters aanzicht gegeven door het van een dik pak sneeuw te voorzien. Een op de rommelmarkt gekocht harnas - maat kleuter - heeft zij voor het doek geplaatst. Het staat er als een Don Quichot bij met twee sneeuwballen in de handen.

Galerie Snoei, Witte de Withstraat 17a, Rotterdam. T/m 26 jan. Wo. t/m zo. 12.30-17.30 uur. Prijzen van 300 tot 6000 gulden.

Plug/Visch

In het voormalige woonhuis van sigarenfabrikant Henri Van Abbe, schuin tegenover de ingang van het Van Abbemuseum in Eindhoven, is Galerie Van Esch gevestigd. In de biljartzaal - met glas-in-lood ramen van scènes aan de groene tafel - staan op steuntjes aan de wand op verschillende hoogtes vier bronzen paardjes van Henk Visch.

Met elk beeldje is iets bijzonders aan de hand. Bij één paard heeft Visch "Ezeltje Prik' gespeeld; zijn staart zit niet van achteren maar is op zijn neus terechtgekomen. Een tweede paard is geboeid met een zilveren kettinkje, een derde is samengesteld uit de helften van twee paarden van iets verschillende grootte waardoor de proporties uit verhouding zijn geraakt en de vierde - eigenlijk geen paard, meer een ree - heeft zowel zijn oren als een modelbouwnaaldboompje op z'n rug.

Terwijl ik bij Van Esch rondkijk staat de galeriehouder net op het punt een van deze beeldjes - die in kleine oplage zijn gemaakt en niet eerder samen worden geëxposeerd - te verkopen. Van Esch vertelt dat de koper, die buschauffeur van beroep is, zijn postzegelverzameling heeft verkocht en mede met dat geld de afgelopen paar jaar voor ongeveer twintigduizend gulden bij hem heeft gekocht. Dat is de prijs voor een schilderij van Marian Plug, van wie gelijktijdig met Visch een tentoonstelling met negen grote doeken is ingericht bij Van Esch. Plug, die vorig jaar oktober de Singerprijs "voor vernieuwende aspecten in de landschapsschilderkunst' ontving, maakte deze serie de afgelopen jaren. Ze zijn duidelijk voortgekomen uit het neo-expressionistische schilderen van begin jaren tachtig. Plugs verfstreken zijn gematigd wild. Haar kleurgebruik - veel combinaties van zeegroen, paars en lila - roept herinneringen op aan wandtapijten uit de jaren zestig en zeventig. Meer dan kleur of figuratie springt haar handschrift in het oog. Een aardig voorbeeld hoe haar stijl van invloed is op de keuze van het onderwerp, is het doek "Het andere schaap'. Een flinke ooi staat pontificaal midden in een zacht glooiend landschap. Haar hoofd is van de kijker afgewend, misschien wel omdat een kop moeilijk weer te geven is, maar ook omdat deze wellicht afleidt naar onbedoelde literaire kanten. Het gaat Plug om het schilderen zelf. Vandaar de keuze van een schaap, want in een dikke vacht van verwarde haren kan een losse schildershand zich heerlijk uitleven.

Galerie Van Esch, Bilderdijklaan 19, Eindhoven. T/m 26 jan. Di. t/m za. 14-17.30 uur, zo. 14-17 uur. Prijzen schilderijen van Marian Plug: van 15.000 tot 22.000 gulden. Multiples van Henk Visch: 2100 tot 2500 gulden.