Franse kerk beschermde Paul Touvier

PARIJS, 10 JAN. Een groot aantal Franse priesters, religieuzen, prelaten en zelfs bisschoppen hebben de Franse oorlogsmisdadiger Paul Touvier tussen 1944 en 1989 verborgen gehouden en gesteund. Maar de Franse rooms-katholieke kerk heeft als zodanig nooit een beslissing ten voordele van Touvier genomen. Dat is de belangrijkste conclusie van het 436 pagina's tellende rapport van zeven Franse historici, die in opdracht van de aartsbisschop van Lyon een historisch onderzoek hebben uitgevoerd naar de rol van de rooms-katholieke gemeenschap, die Touvier decennia lang heeft gesteund.

Paul Touvier was in 1943 en 1944 in Lyon hoofd van de beruchte fascistische Franse militie die nauw samenwerkte met de Duitse bezetters, onder wie Klaus Barbie, de Gestapochef van Lyon die in 1989 tot levenslange gevangenisstraf werd veroordeeld. Na de oorlog werd Touvier twee maal ter dood veroordeeld. Hij was in 1945 ondergedoken, werd in 1947 in Parijs gearresteerd maar ontsnapte onder nooit volledig opgehelderde omstandigheden. Sindsdien leefde hij ondergedoken in kloosters, abdijen en zelfs in zijn geboorteplaats Chambery in de Savoie. In 1989 werd Touvier, die als "Monsieur Paul' door het leven ging, gearresteerd in Nice waar hij leefde in een priorij die trouw was aan de conservatieve monseigneur Lefèbvre.

Touvier werd in voorarrest gehouden in afwachting van zijn berechting wegens misdaden tegen de menselijkheid, waarvan hij in hetzelfde jaar formeel werd beschuldigd. Voor deze misdaden bestaat in Frankrijk geen verjaringstermijn. Hij wordt verantwoordelijk geacht voor de executie van zeven joodse gijzelaars, de moord op een tachtigjarig echtpaar en deportatie van joden toen hij in Lyon de militie leidde. In juli vorig jaar werd hij vrijgelaten, andermaal onder druk van de lobby van zijn rooms-katholieke vrienden.

Kardinaal Decourtray, de aartsbisschop van Lyon die de opdracht gaf tot het historisch onderzoek, zei gisteren “triest verbaasd” te zijn “hoe het mogelijk was dat zoveel mensen van de kerk, voor het merendeel priesters, in naam van een zekere menslievendheid, de vereisten van waarheid en recht hebben genegeerd”. Kardinaal Lustiger, de aartsbisschop van Parijs en de hoogste autoriteit van de rooms-katholieke kerk in Frankrijk, constateerde dat het rapport “ongelooflijke zwaktes van een zeker aantal mensen aantoont”.

Aan de andere kant had de kerk “de moed de waarheid te vinden”, aldus Lustiger, die zei te hopen dat “in het Frankrijk van vandaag andere instellingen dezelfde moed zullen hebben als kardinaal Decourtray” - een opmerking in de richting van de Franse staat, die nooit schoon schip heeft gemaakt met het pijnlijke verleden van de Franse collaboratie.

Het rapport "Touvier en de kerk' wordt later deze maand door de uitgeverij Fayard in boekvorm uitgegeven.