EG wil geen associatie met Gemenebest-staten

BRUSSEL, 10 JAN. De Europese Commissie wil de voormalige lidstaten van de Sovjet-Unie steunen in hun economische en politieke ontwikkeling maar zal bij het aangaan van diplomatieke relaties niet zover gaan als bij Polen, Tsjechoslowakije en Hongarije. Zogenoemde 'Europa-akkoorden' die met die drie landen zijn gesloten, en die hen uitzicht bieden op toetreding tot de EG, zullen niet worden getekend met de republieken van de oude Sovjet-Unie.

Commissaris Frans Andriessen, in het dagelijks bestuur van de EG belast met externe betrekkingen, heeft dat gisteren in Brussel gezegd.

Andriessen zei verder geen aanleiding te zien de voedselhulp aan Moskou en St. Petersburg te stoppen, dit naar aanleiding van berichten dat de hulp niet op de bestemde plaats aankomt. Er zijn enkele problemen geweest, bevestigde Andriessen, maar “mij is verteld dat die moeilijkheden daar nu zijn opgelost”. Een garantie van 100 procent is overigens nooit te geven, aldus de EG-commissaris. “U moet niet vergeten dat we in extreem moeilijke omstandigheden moeten werken.”

Het uiteenvallen van de Sovjet-Unie maakt het noodzakelijk nieuwe relaties te vinden tussen de EG en de verzelfstandigde republieken. Het louter voortborduren op de oude handelsakkoorden met Moskou is te mager, vindt de Europese Commissie. Maar het streven naar associatieverdragen gaat de Commissie weer veel te ver. “De economische situatie in die landen is niet zodanig dat op voorzienbare termijn de totstandkoming van vrijhandelszones mogelijk is”, aldus Andriessen. Een “voorzichtige” benadering is volgens hem geboden. “Ik wil geen verwachtingen wekken, die niet waargemaakt kunnen worden.”

Die opstelling betekent overigens niet dat de oostgrens van de toekomstige EG tot in alle eeuwigheid zal ophouden bij het grondgebied van de oude Sovjet-Unie. Andriessen: “Ik heb het nu over de korte termijn. Op de lange termijn sluit ik niets uit.” Andriessen voorziet ook dat verschillende soorten relaties zullen worden aangeknoopt, met de ene (Europese) republiek intensiever en breder dan met de andere (Aziatische) republiek.

Eerder deze week heeft Andriessen in de Verenigde Staten gesproken met de Amerikaanse minister van buitenlandse zaken, James Baker, ter voorbereiding van de internationale conferentie over hulp. Afgesproken is om vijf werkgroepen te formeren, op het gebied van verstrekking van medicamenten, voedselhulp, energie, behuizing en technische steun. Doel van de bijeenkomst is in de eerste plaats het uitwisselen van ervaring en expertise en het coördineren van de hulpstromen.