ANC keert zich tegen bezoek premier Lubbers

JOHANNESBURG, 10 jan. Het Afrikaans Nationaal Congres (ANC) heeft de Nederlandse regering opgeroepen het bezoek van premier Lubbers en minister Van den Broek aan Zuid-Afrika in februari te “heroverwegen”.

Het ANC “betreurt” het bezoek, dat op uitnodiging van president De Klerk van 18 tot 20 februari wordt gehouden. Het is “slecht getimed en prematuur”, zo stelt de beweging in een verklaring die vanmiddag in Johannesburg is uitgegeven. De Nederlandse bewindslieden zouden volgens het ANC moeten wachten op een interim-regering, waarover de belangrijkste partijen op dit moment onderhandelen in de Conventie voor een Democratisch Zuid-Afrika. In die regering, die in de overgangsperiode naar een nieuwe grondwet het land moet besturen, zal ook het ANC zitting hebben. Het ANC wijst erop dat zij de internationale gemeenschap heeft opgeroepen tijdens “dit zeer delicate stadium in het onderhandelingsproces” vast te houden aan de gefaseerde opheffing van sancties tegen het land, zoals de Verenigde Naties voorstaan.

“Een bezoek als dit verleent legitimiteit aan een niet-legitiem regime op het moment dat vertegenwoordigers van de meeste belangrijke politieke organisaties samenkomen om de weg voorwaarts te bepalen, inclusief de oprichting van een interim-regering van nationale eenheid”, aldus de verklaring. “Als het bezoek doorgaat kan het slechts de staat van dienst van de Nederlandse regering en het Nederlandse volk schaden als voorvechters tegen apartheid en voor vrede en democratie.”

Het ANC zegt het tevens te betreuren dat “vertegenwoordigers van de Nederlandse regering” vooraf geen poging hebben ondernomen het ANC-standpunt over een officieel bezoek te vernemen. De Nederlandse ambassade in Pretoria wijt dit aan het voortijdig uitlekken eind vorige week van het nieuws over het bezoek. Daardoor kon het ANC niet eerder op de hoogte worden gebracht. Pas afgelopen woensdag bij de viering van het tachtigjarig bestaan van het ANC in Bloemfontein kon men Nelson Mandela informeren.

Het bezoek van Lubbers en Van den Broek is een tegenbezoek, dat voortvloeit uit de komst van president De Klerk vorig jaar naar Nederland. De bewindslieden konden vanwege het Nederlandse voorzitterschap van de EG niet eerder komen. Het is de eerste keer dat een land op het niveau van een premier een officieel bezoek brengt aan Zuid-Afrika.

Het ministerie van buitenlandse zaken in Den Haag wil niet direct ingaan op de kritiek van het ANC. Een woordvoerder zegt dat de Nederlandse regering zich door de jaren heen zeer intensief met de kwestie Zuid-Afrika heeft beziggehouden; lange tijd heeft men zich daarbij zeer terughoudend opgesteld tegenover contacten met de Zuidafrikaanse regering. “Nu acht de Nederlandse regering het, gezien de politieke ontwikkelingen in Zuid-Afrika, verantwoord om het contact met de Zuidafrikaanse regering op het hoogste niveau voort te zetten, nadat president De Klerk ook vorig jaar al in Den Haag is geweest.”