Serviërs onderling oneens over voortgang van vredesproces VN

LJUBLJANA, 9 JAN. Binnen het Servische kamp is grote onenigheid uitgebroken over de voortgang van het vredesproces. Gisteren raakte de Servische president Milosevic publiekelijk slaags met een leider van de Serviërs in Kroatië.

Eveneens gisteren maakte de federale minister van defensie, Veljko Kadijevic, zijn aftreden bekend.

Kadijevic gaf zijn slechte gezondheid als reden voor zijn vertrek op. Waarnemers houden er echter rekening mee dat Kadijevic, een Kroaat die gezien wordt als een van de gematigde leiders in de legertop, is afgetreden in verband met het neerschieten van een helikopter met EG-waarnemers, eerder deze week. Dat incident zou volgens velen een tegen Kadijevic gerichte provocatie kunnen zijn geweest, waarvoor haviken onder leiding van stafchef Blagoje Adzic verantwoordelijk zouden zijn. Het staatspresidium maakte gisteren bekend dat Adzic het ministerschap zal waarnemen totdat er een nieuwe minister van defensie is benoemd.

Een militaire analist van de Sloveense televisie zei gisteren dat de benoeming van Adzic de uitvoering van het VN-vredesplan, dat voorziet in het vertrek van het federale leger uit Kroatië, de ontwapening van de Servische milities en de komst van blauwhelmen, in gevaar zou kunnen brengen. “Adzic heeft zich steeds verzet tegen het vertrek van het leger uit Kroatië en de komst van blauwhelmen, en er zijn geen tekenen die er op wijzen dat hij zijn mening veranderd heeft”, aldus de militaire analist.

In diplomatieke kringen in Belgrado werd al enige tijd gespeculeerd over de positie van Kadijevic. Daarbij overheerste de mening dat het ministerie van defensie in feite werd gecontroleerd door Adzic. Kadijevic stemde begin oktober in met het vertrek van het leger uit Kroatië; een dag later werd hij door de haviken in de legerleiding gedwongen die toezegging ongedaan te maken. Dat Kadijevic vorige week instemde met het VN-vredesplannen en met het vertrek van het leger uit Kroatië zou hebben geleid tot de definitieve breuk tussen Kadijevi en Adzic, zo menen waarnemers.

De Servische president, Slobodan Milosevic, richtte gisteren een ongekend scherpe politieke aanval op de leiders van de Servische minderheid in Kroatië omdat die het VN-vredesplan hebben afwezen. Milosevic gaf de speciale VN-afgevaardigde, Cyrus Vance, vorige week de garantie dat die Servische leiders met het vredesplan hadden ingestemd. Milosevic beschuldigde in een open brief de Servische leider van Krajina, Milan Babic, van woordbreuk en verweet hem een vreedzame oplossing te blokkeren en “de belangen van het Servische volk te schaden”. Milosevic liet Babic in de brief weten dat hij het vertrouwen van het Servische volk heeft verspeeld.

De EG-waarnemers in Zagreb hebben gisteren hun activiteiten gestaakt tot alle partijen hun veiligheid garanderen. De Veiligheidsraad van de VN stemde gisteren in met het voorstel vijftig militaire waarnemers naar Joegoslavië te sturen, verbindingsofficieren en kwartiermakers die de komst van een VN-vredesmacht moeten voorbereiden. Zij worden gestationeerd bij de generale staf van het Kroatische en van het federale leger en bij de garnizoenscommandanten in Kroatië en Bosnië.