Ondergronds muziektheater als caisson de grond in

Afzinken als bouwmethode wint terrein. Niet alleen tunnel-elementen zoals die van de Willemsspoortunnel in Rotterdam kunnen worden afgezonken, maar zelfs complete concertzalen.

Het ondergronds muziektheater in 's Hertogenbosch zal worden aangelegd op een wijze die vergelijkbaar is met het afzinken van caissons. Bij de voorkeursvariant van de vijf mogelijke constructiewijzen, wordt bovengronds een betonnen cilinder gebouwd van 23 meter hoogte met een verstevigde vloer. Als de ruwbouw grotendeels gereed is, wordt de grond onder de cilinder pneumatisch verwijderd, zeg maar "weggezogen'. Daardoor zakt de cilinder met een snelheid van een halve meter per etmaal de grond in tot hij onder het maaiveld is verdwenen. Vervolgens gaat er een laag zand over en kan "de Parade' in zijn oude luister worden hersteld.

Het Bossche voorbeeld laat zien dat je niet alleen tunnels en leidingen ondergronds kunt aanleggen, maar ook verblijfsruimten. Voor de hand liggend is natuurlijk een metrostation, maar ook winkelcentra en andere tijdelijke verblijfsruimten kunnen best de diepte in.

Om de overlast voor de omgeving zoveel mogelijk te beperken, is er in het buitenland een aantal technieken ontwikkeld, samengevat onder de naam "wand-en-dak' methode. Het idee is zo simpel dat men zich afvraagt waarom in Nederland altijd alles maanden open moet liggen.

De wand-en-dak methode komt er op neer, aldus ir. J. Kruizinga van Grondmechanica Delft, dat je begint met het in de grond slaan van een damwand. Als je niet wilt heien, kun je trillingsarm een betonnen wand ingraven of een wand aanleggen van geboorde of geschroefde palen. Als de wanden zijn aangelegd wordt er een betonnen dak op geplaatst. Daaronder kunnen dan de verdere graaf- en bouwactiviteiten plaatsvinden. Het bovengrondse leven kan dus na korte tijd al weer zijn gewone gang hernemen.

Tekening: Het afzinken van het ondergronds muziektheater in 's-Hertogenbosch. In de eerste fase wordt op de grond een betonnen cilinder gebouwd. Daarna wordt de grond onder de cilinder "weggezogen'. De cilinder zakt de grond in en als hij onder het maaiveld is verdwenen gaat er een dak op en een laag zand over.