Japan zegt VS toe meer onderdelen auto's in te voeren

TOKIO, 9 JAN. Japanse autofabrikanten hebben toegezegd de aankoop van Amerikaanse auto-onderdelen in vier jaar te verdubbelen. Zij hebben dat vanmorgen aangekondigd op de laatste dag van het staatsbezoek van president Bush aan Japan.

In Amerika geproduceerde Japanse auto's moeten in 1994 voor 70 procent uit Amerikaanse onderdelen bestaan. In 1990 was dat nog 50 procent. Volgens een Amerikaanse hoge functionaris is de verplichting tot gebruikmaking van Amerikaanse auto-onderdelen in Japanse autofabrieken in de Verenigde Staten de belangrijkste toezegging. Er wordt nog gestudeerd op de wijze waarop Japanse fabrieken auto-onderdelen kopen.

Japan heeft zich niet verplicht tot een streefgetal van te verkopen Amerikaanse auto's in Japan. Japan zal wel de import van Amerikaanse auto's vereenvoudigen door de Amerikaanse tests voor uitlaatgassen meteen te aanvaarden, zonder die zelf nog eens over te doen. Ook andere tests van auto's worden gestandaardiseerd. Dat bespaart kosten.

Er zijn ook toezeggingen over verdere opening van de Japanse markt voor geïmporteerde computers, glas, advocatendiensten en papier. Voor buitenlandse rijst blijft de Japanse markt nog gesloten. De Japanse premier, Kiichi Miyazawa, zei eerst nog de besprekingen over de Uruguay-ronde te willen afwachten. Japan zou ook de besteding van zijn ontwikkelingshulp minder willen binden aan eigen bedrijven. De Japanse ontwikkelingshulp is nog slechts voor 20 procent gebonden.

Er is aan Amerika ook nog geen Japanse steun toegezegd voor een deeltjesversneller ("supercollider') in de deelstaat Texas. President Bush had daar om gevraagd. Japan doet relatief weinig aan fundamenteel onderzoek. Het meeste Japanse onderzoek is meteen toepasbaar voor de produktie van nieuwe goederen.

De handel met Japan was het voornaamste onderdeel van het staatsbezoek. Bush had van te voren aangekondigd dat hij Tokio zou bezoeken om Japanse markten te openen voor “banen, banen en nog eens banen” in de Verenigde Staten. In de huidige economische recessie moet de Amerikaanse autofabrikant General Motors 21 fabrieken sluiten en 74.000 man laten afvloeien. Japan heeft een handelsoverschot van 41 miljard dollar met Amerika. Drie kwart van dat overschot bestaat uit auto's en auto-onderdelen. Democratische Congresleden eisen dat het overschot binnen vijf jaar wordt weggewerkt.

Bush schrapte vandaag in verband met zijn aanval van buikgriep van gisteren een aantal programmapunten. Een ontbijt met Amerikaanse en Japanse zakenlieden en een lunchbijeenkomst sloeg hij over. Bij het door de Japanse keizer gegeven staatsbanket was hij wel aanwezig.

Na zijn gesprekken 's middags verscheen hij op een persconferentie met premier Miyazawa. “Ik heb geen twijfels en maak mij helemaal geen zorgen over mijn gezondheid”, zei hij. Bush zei zich zeker herkiesbaar te stellen bij de verkiezingen eind dit jaar.

Pag 11:

Grote twijfel over effect van afspraken

Gisteren zei president Bush dat hij tijdens zijn bezoek “het doel van een eerlijker competitie heeft bevorderd”. “Ik geloof dat de Amerikaanse regering en onze zakenleiders een sterke boodschap hebben overgebracht over het belang van eerlijke toegang tot markten”.

Japan heeft een aantal bescheiden stappen gezet om de import uit de Verenigde Staten te bevorderen. Het wordt echter sterk betwijfeld of ze tot verkleining van het handelsoverschot met Amerika zullen leiden. Veel maatregelen, die gisteren werden aangekondigd, waren al eerder genomen. De formuleringen van het “actieplan voor wereldpartnerschap” zijn vaag. Volgens een hoge Amerikaanse functionaris zijn de handelsbesprekingen dan ook een “voortgaand proces”. De Japanse toezeggingen tot stimulering van de wereldeconomie zijn niet nieuw. Ze staan al in de reeds aangenomen begroting voor 1992. Japanse functionarissen vinden ook niet dat zij als internationale groeimotor moeten dienen. Zij leggen ook minder nadruk op de groeiverwachting van 3,5 procent dit jaar dan de Amerikaanse minister van financiën, Nichalas Brady. Het grote document met Japanse en Amerikaanse toezeggingen is ook bedoeld om Bush thuis een handje te helpen. Ook premier Miyazawa staat politiek zwak en hij heeft met parlementsverkiezingen (Hogerhuis) te maken.

Miyazawa, die in Californië heeft gestudeerd, zei vanmorgen dat hij “begrip” heeft voor de Amerikaanse positie. Hij noemde de problemen in de Amerikaanse samenleving, zoals de kleine Aids-epidemie en het groeiende aantal daklozen. “En om verscheidene redenen is het onderwijs ook niet zo goed als vroeger. En Amerikaanse autofabrieken zijn ook niet zo competitief als in het verleden”, voegde hij eraan toe. “Amerikanen wijzen zelf op die problemen”.

Verwacht wordt dat de opening van de markt voor buitenlandse auto's vooral aan Duitse automerken als Mercedes en BMW ten goede zal komen. Die zijn erg populair in Japan. Amerikaanse auto's hebben een slechte naam, hoewel ze de laatste paar jaar in kwaliteit vooruit zijn gegaan.

In Japan ontstaat er wel steeds meer besef dat markten moeten worden geopend. Ondernemersorganisaties riepen daar bij gelegenheid van het bezoek van Bush toe op. In 1990 kochten Japanes autofabrikanten voor 9 miljard dollar aan Amerikaanse auto-onderdelen voor hun fabrieken in Japan en in de Verenigde Staten. Per 1994 moeten Japanse autoproducenten 19 miljard dollar aan Amerikaanse auto-onderdelen besteden. De Amerikaanse delegatie eiste meer, omdat de Japanse autofabrikanten voor het bezoek van Bush al bereid waren om tot 17 miljard dollar te gaan. Er is dus enige teleurstelling. Veel van de toezeggingen zijn uiterst vaag. Het zijn doeleinden, geen verplichtingen. In het verleden kon Japan ze vaak niet nakomen, omdat er onverwachte obstakels tussen kwamen.

Bush en Miyazawa hebben ook samen de wereldpolitiek doorgenomen. De Japanse regering wil lid worden van de Veiligheidsraad. Er is nog geen officieel verzoek ingediend. De Amerikaanse regering steunt het Japanse lidmaatschap nog niet omdat dan ook andere landen als Brazilië, India en Nigeria zouden solliciteren. Amerika is bang dat een dergelijke, snel gegroeide Veiligheidsraad minder handelbaar zou zijn. Miyazawa en Bush hebben het onderwerp gemeden. Miyazawa heeft nog weinig reden tot klagen, omdat hij er niet in is geslaagd om zijn voorstel tot een Japanse bijdrage aan de VN-veiligheidstroepen door het parlement te krijgen.