Bouw voorzichtig optimistisch over akkoord met BA

DETROIT, 9 JAN. President-directeur Pieter Bouw van KLM hoopt dat het lopende samenwerkingsoverleg met British Airways (BA) niet te lang meer zal duren, maar knoopt eraan vast dat in januari geen akkoord meer wordt verwacht. Bouw zei een en ander gisteren tijdens een bijeenkomst met de pers in Detroit naar aanleiding van de opening van een lijndienst tussen Amsterdam en Detroit die gezamenlijk wordt uitgevoerd door de KLM en het Amerikaanse Northwest Airlines (NWA).

De KLM-topman erkende dat het samenwerkingsoverleg met BA langer duurt dan voorzien. Hij voegde daar echter aan toe: “Ik ben niet geneigd dat negatief of positief uit te leggen. Het is een complexe zaak die zo goed mogelijk moet worden geregeld. Een eventueel akkoord moet goed zijn "uit te managen' en ook passen in de Europese en Amerikaanse regelgeving.” Dat laatste in verband met de eventuele rol in zo'n akkoord van NWA, waarin de KLM een economisch belang van 20 procent heeft.

Bouw zei dat al wel een oplossing is gevonden voor het probleem van de bilaterale luchtvaartverdragen over landingsrechten die de Britse en Nederlandse overheden in de loop van de tijd voor BA en de KLM hebben gesloten met derde landen. “Deze verdragen moeten in geval van een eventueel akkoord tussen de KLM en BA natuurlijk overeind blijven. De KLM heeft bij voorbeeld het recht vijf keer per week op Tokyo te vliegen en wij kunnen niet hebben dat de Japanse regering zegt: deze rechten vervallen, want de KLM is geen Nederlandse maatschappij meer.” Volgens de KLM-president is dat probleem nu verholpen door “een goed en vernieuwend concept” dat ter toetsing wordt voorgelegd aan de Europese Commissie.

Houdt de KLM tijdens het nu lopende overleg met BA ook nog andere samenwerkingsopties paraat? Bouw: “Als het overleg met BA niet tot een bevredigend resultaat leidt, zullen wij zeker andere opties nagaan. De overleving van de KLM hangt niet af van BA. Zo houden wij de mogelijkheid tot eventuele samenwerking met de "Quality Alliance' (SAS, Swissair en Austrian Airlines) open. Zij vinden de KLM zeer aantrekkelijk.”

Pieter Bouw wees er verder op dat het initiatief voor het overleg met BA vorig jaar van de Britten is uitgegaan. “BA ziet duidelijke voordelen”, aldus Bouw. “Het Londense Heathrow heeft weinig uitbreidingsmogelijkheden meer en die bestaan wel op Schiphol.” Meer algemeen schat hij dat de "synergische' voordelen van een samengaan tussen BA en de KLM tussen de 5 à 10 procent zullen liggen. Hecht Pieter Bouw waarde aan het voortbestaan van de merknaam KLM? “Vanzelfsprekend. De naam KLM bergt een enorme emotionele en ook zakelijke lading in zich. Daar moet je niet lichtvaardig mee spelen. Tegelijkertijd moet je beseffen dat je als consequentie van samenwerking delen van je zelfstandigheid moet kunnen opgeven. Dat geldt ook voor BA. Als je bij voorbeeld de marketing wil integreren, moet er voor de consument een gemeenschappelijke identiteit en herkenbaarheid zijn. Zoiets kan natuurlijk op uiteenlopende manieren worden opgelost.”

Pag 10:

Bouw hamert op noodzaak concentratie

Over de globale noodzaak van samenwerking en bundeling in de burgerluchtvaart koestert president-directeur Bouw niet de minste twijfel. Op docerende toon: “De luchtvaartmaatschappijen in de wereld hebben tot het jaar 2000 op grond van een nog altijd aannemelijke prognose dat de luchtvaart jaarlijks met 6 à 7 procent zal blijven groeien, voor 400 miljard dollar aan nieuwe vliegtuigen besteld. Maar in het topjaar 1988 beliep hun gezamenlijke cash flow slechts 20 miljard dollar. Daar ligt een gigantisch probleem voor onze bedrijfstak dat slechts is op te lossen door de cash flow te verbeteren. Daarvoor moeten de inkomsten omhoog en de kosten omlaag. Samenwerking en bundeling zijn middelen daartoe. Dan krijg je de vereiste economies of scale, en kunnen de enorme kosten van bij voorbeeld computerreserveringssytemen en nieuwe loyaliteitsprogramma's over meer passagiers worden uitgesmeerd. Daar ligt de economische onderbouwing van onze samenwerkingsinspanningen.”

Bouw voegde daaraan toe: “Nu is de KLM in goede conditie en zijn wij op weg ons winstniveau op te schroeven tot 5 procent. Vanuit zo'n sterke positie is het goed onderhandelen. Als je wacht tot je te zijner tijd tot onderhandelingen wordt gedwongen, ben je slechter af.” Volgens Bouw heeft de KLM in het laatste kwartaal van 1991 “een bescheiden positief resultaat geboekt”.

Topman Alfred Checchi van Northwest Airlines (NWA), die gisteren in Detroit ter gelegenheid van de eerste gecombineerde KLM/NWA-vlucht Amsterdam-Detroit ook acte de présence gaf, prees de grote vooruitgang die zijn maatschappij heeft geboekt. “Toen wij met onze beleggingsgroep in 1989 Northwest kochten, wisten wij weinig van de luchtvaartindustrie”, aldus Checchi met Pieter Bouw aan zijn zijde. “Maar de KLM bracht met haar economische deelname van 20 procent veel kennis en ervaring in. Daar profiteerden Northwest en ook de KLM van. Als de mensen mij nu vragen waarom ik de afgelopen tweeëneenhalf jaar niet meer samen heb gedaan met de KLM moet ik bekennen: wij waren er nog niet aan toe. Maar nu behoren wij in Amerika tot de top en zijn wij klaar om samen met de KLM een wereldwijde, globale maatschappij te worden.”

Volgens Checchi steeg het aantal door NWA vervoerde passagiers in het moeilijke jaar juli '90-juli '91 met 3 procent terwijl het globale reizigersvervoer in de Verenigde Staten toen met 8 procent afnam. Hij schatte NWA's Amerikaanse marktaandeel nu op 11 procent waarmee het bedrijf na American, United en Delta op een comfortabele vierde plaats komt. Afgelopen april begon de KLM al lijndiensten op Minneapolis waardoor het bedrijf aansluiting kreeg op zo'n 95 bestemmingen van NWA. Daar komt nu de dienst op Detroit - ook een belangrijke thuisbasis van NWA - bij.

Al Checchi: “De KLM heeft het recht om een geregelde lijndienst op een elfde Amerikaanse bestemming te beginnen en ook daar willen we graag samenwerken.” Volgens T. Woltman, KLM-manager voor Noord-Amerika, is San Francisco een aantrekkelijke plaats maar moet in Amstelveen nog een formeel besluit vallen. NWA-topman Checchi verzekerde verder dat zijn maatschappij niet bij het samenwerkingsoverleg tussen de KLM en British Airways is betrokken en knoopt daaraan vast: “Wij steunen de visie van de KLM. En wat goed is voor de KLM is ook goed voor ons.”

Foto: SCHIPHOL - De uitbreiding van Schiphol is een troef van KLM in de onderhandelingen met British Airways (BA) omdat uitbreiding van de thuishaven van BA - Heathrow - is uitgesloten. (foto NRC Handelsblad/Maurice Boyer)