Voetnoot

PRIJSBELEID IS een voetnoot in de economische geschiedenis, waarvoor in een open markteconomie geen plaats is.

Nederland heeft in 1983 een einde gemaakt aan een actief overheidsingrijpen in het prijsbeleid. Daarna werd nog één keer, in 1986, een prijsbeschikking afgekondigd om de stijging van de ziektekostenverzekering in dat jaar te beperken tot drie procent. Het heeft niet geholpen, de verzekeraars haalden een jaar later de schade in. Niettemin wil het PvdA-Kamerlid Van Otterloo, halfhartig gesteund door zijn CDA-collega Lansink, een lagere premie voor ziektekosten afdwingen omdat de particuliere verzekeraars zich niet houden aan één van de beoogde doelen van de stelselherziening in de gezondheidszorg, beheersing van de ziektekosten.

Van Otterloo en Lansink hebben de plannen van staatssecretaris Simons voor herziening van de gezondheidszorg in de Tweede Kamer steeds gesteund en kritiek van de Raad van State, van de werkgevers en van belangenorganisaties in de gezondheidszorg stelselmatig weggewuifd. Pas in de Eerste Kamer werden bezorgde kanttekeningen bij de invoering van het plan-Simons gesteld en werd althans bereikt dat verdere stappen zullen worden beoordeeld nadat ervaring is opgedaan met de overheveling van de geneesmiddelen naar de basisverzekering op 1 januari van dit jaar.

NA ALLE waarschuwingen die vorig jaar breed zijn uitgemeten, hoeft niemand verbaasd te zijn dat de consumenten van de gezondheidszorg nu worden gedwongen hogere premies op te brengen. De AWBZ-premie stijgt omdat deze embryonale vorm van een nationale gezondheidswet per 1 januari de geneesmiddelen vergoedt, en de particuliere ziektepremie stijgt omdat het plan-Simons onder meer tot doel heeft om de hogere inkomens meer te laten betalen voor de gezondheidszorg. Dat is de dosis inkomenspolitiek onder het mom van herziening van het zorgstelsel.

Simons wordt door de particuliere verzekeraars op zijn wenken bediend. Zijn kritiek op de verzekeraars is dan ook hypocriet. De stelselherziening beoogt meer ruimte aan het marktmechanisme in de gezondheidszorg te geven. In een vrije markt is plaats voor verzekeraars die elkaar met stunttarieven kunnen beconcurreren als ze niet met handen en voeten door de Haagse politieke besluiten zijn gebonden.

DE WENS van de twee Kamerleden die het plan-Simons vorige zomer omarmden om met ingrijpen van de overheid lagere premies af te dwingen, is in dat verband consequent. Zij zijn voorstanders van een nationale gezondheidszorg, ook al mag dat niet zo worden genoemd. In een nationaal gezondheidsstelsel past een van hogerhand opgelegde prijsregulering. De logica van een collectivisatie van de gezondheidszorg is dwingend, totdat op zekere dag de burger merkt dat het keurslijf dat hem met goede bedoelingen is aangesmeerd een dwangbuis blijkt. Wordt dus vervolgd.