Vijf EG-waarnemers in Joegoslavië gedood

LJUBLJANA, 8 JAN. Een MiG-21 van de Joegoslavische luchtmacht heeft gisteren in Kroatië een helikopter met EG-waarnemers neergeschoten. De vijf waarnemers, een Fransman en vier Italianen, kwamen om het leven. Zij zijn de eerste waarnemers van de EG die het slachtoffer worden van de strijd in Kroatië. De federale regering in Belgrado sprak later gisteren van “een ongewild en tragisch ongeluk” en heeft de bevelhebber van de luchtmacht geschorst.

De helikopter werd gisteren nabij Varazdin, vijftig kilometer ten noordoosten van Zagreb, aangevallen door de MiG. De MiG vloog aanvankelijk langs de helikopter, draaide vervolgens om en vuurde. De helikopter ontplofte volgens ooggetuigen in de lucht. Een tweede helikopter, met aan boord onder anderen een Belgische diplomaat, werd beschadigd, maar de inzittenden bleven ongedeerd. Of op dit toestel ook is geschoten, is niet duidelijk. Volgens ooggetuigen vloog de helikopter vlakbij het toestel dat werd geraakt. Het incident vond plaats om negen minuten over twee. De helikopters waren afkomstig uit Belgrado en hadden om twintig minuten over twee moeten landen op het vliegveld van Zagreb. Het federale leger was maandag al ingelicht over de route van de helikopters.

Het staatspresidium heeft naar aanleiding van het incident de bevelhebber van de luchtmacht, generaal Zvonko Jurjevic, geschorst en een juridisch onderzoek en bestraffing van de schuldigen beloofd. Uitleg over de toedracht van de beschieting werd niet gegeven.

De Kroatische president, Franjo Tudjman, heeft in een brief aan de EG-waarnemers zijn medeleven met de nabestaanden uitgesproken. De voorzitter van de Joegoslavische vredesconferentie, Lord Carrington, zei te hopen dat het om een geïsoleerd incident gaat dat geen negatieve invloed op de vredesinitiatieven zal hebben.

Het is niet de eerste keer dat helikopters met EG-waarnemers onder vuur zijn komen te liggen. In september vorig jaar moest een EG-helikopter een noodlanding maken nadat de brandstoftank was lekgeschoten. Een paar weken later werd een helikopter van het federale leger met aan boord de speciale afgevaardigde van het Nederlandse ministerie van buitenlandse zaken, Henry Wijnaendts, beschoten. Ook toen moest een noodlanding worden gemaakt.

Het incident is gisteravond in de Veiligheidsraad scherp veroordeeld. Volgens de raad moet het echter geen aanleiding zijn tot een koerswijziging ten aanzien van de pogingen van de Verenigde Naties bij te dragen aan het vredesproces in Joegoslavië. De Veiligheidsraad praat vanavond over het sturen van vredestroepen. De VN deden gisteren een beroep op 21 landen personeel beschikbaar te stellen voor een groep van vijftig waarnemers die de komst van vredestroepen moet voorbereiden.