Philips-president ten strijde tegen negen-tot-vijf cultuur

EINDHOVEN, 8 JAN. De Philipsmedewerker in Dublin was er niet gerust op. De president had er al vaak op gewezen dat de zo venijnige Japanse concurrentiekracht is gebaseerd op een cultuur in dienst van het bedrijfsleven. Moeten de Philipswerknemers nu ook Japanse workaholics worden om die concurrentie aan te kunnen, wilde hij weten?

“Het is voldoende als U workaholic wordt", antwoordde president Jan Timmer, “het is niet nodig ook nog Japanner te worden.”

De Ier was een van de ruim twintig Europese Philipswerknemers die gisteren als onderdeel van Philips' Dag van de klant hun president in een live-satellietuitzending vragen mochten stellen. De man had zijn president goed aangevoeld: Timmer wil Europese Philipswerknemers die de Japanse werknemers in inzet, ambitie en arbeidsuren zo dicht mogelijk benaderen.

Meteen na zijn aantreden als president begon Timmer een campagne gericht op een mentaliteitsverandering van de Philipswerknemers, operatie Centurion. De omwenteling die hem daarbij voor ogen staat, gaat verder dan het uitbannen van zelfgenoegzaamheid en desinteresse bij het afhandelen van ontevreden klanten, zo bleek gisteren. De Philipswerknemers zullen een deel van hun Westeuropese verworvenheden moeten afstaan en moeten wennen aan een permanente staat van verhoogde paraatheid. De gezondmakingsoperatie Centurion zal een blijvend Philips-verschijnsel moeten worden en mag niet blijven steken in een hinderlijke inbreuk op de dagelijkse routine, in een operatie van voorbijgaande aard.

“Er zullen van Philipswerknemers nog grote offers gevraagd worden in de komende jaren”, zei Timmer tijdens een korte persbijeenkomst. “De negen-tot-vijf cultuur (in Europa) kan niet langer. Als (de concurrentieslag) delen van vakanties gaat kosten, dan moet dat kunnen, als dat dagen kost in het weekeinde, moet dat kunnen.”

Europa mag zich best een eigen levensstijl aanmeten, aldus Timmer, maar als Europese bedrijven concurrerend willen blijven, dan zullen ze rekening moeten houden met de manier waarop de Amerikaanse en Aziatische concurrentie opereert. “We kunnen niet de deuren wagenwijd openzetten voor free trade en de (Japanse) manier van werken buiten beschouwing laten. Dat is vervelend, maar dat moeten we nu maar eens onder ogen zien.”

Timmer onderstreepte dat hij met de opmerkingen over arbeidstijden niet vooruit wilde lopen op de komende CAO-onderhandelingen, het "spontaan' inleveren van vakantiedagen hoort tot een mentaliteit die het bedrijf node mist. Over de CAO zelf wilde Timmer niets kwijt. Na oriënterende gesprekken tussen het bedrijf en de vakbonden is uitgelekt dat het bedrijf overweegt in te zetten op reëel lager loon.

Zonder zich uit te laten over de financiële gang van zaken bij het bedrijf en de concrete effecten van Centurion, schetste Timmer een toekomstperspectief dat wordt overheerst door moordende concurrentie. Om die te overleven, wil Timmer zijn organisatie op het puntje van de stoel houden.

“Als we eenmaal een mijlpaal bereikt hebben, dan leggen we de lat weer een beetje hoger. Het is een continu proces.”

Timmer ziet het als een van zijn belangrijkste taken voortijdig optimisme over de effecten van operatie Centurion de kop in te drukken. “Daarop zijn eerdere herstelpogingen gestrand. Als we te vroeg het gevoel hebben: we zijn er, dan gaat het mis.”

Philips' Dag van de klant is slechts één, bescheiden, onderdeel van de mammoetoperatie Centurion. In de eerdere fasen moest de reorganisatie vooral leiden tot kostenbesparing: verliesgevende projecten in chips en computers werden stopgezet en in de loop van het vorig jaar moesten 40.000 Philipswerknemers het bedrijf verlaten.

Nu is Centurion erop gericht alle onderdelen van het bedrijf efficiënter te laten functioneren. In 400 werkgroepen worden alle facetten van het bedrijf extra belicht. Een aantal werkgroepen is gericht op verbetering van de klantgerichtheid, andere groepen houden zich bij voorbeeld bezig met het slechten van barrières tussen de technische onderzoekers en de marketing-afdelingen, verbetering van de relaties met de toeleveranciers en nieuwe terreinen waarop het bedrijf actief kan worden.

Als onderdeel van Centurion wil Timmer van zijn personeelsleden weer assertieve burgers maken die constructieve kritiek niet schromen. Van de ruim twintig vragenstellers meldde er gisteren één het gevoel te hebben dat Timmer met Centurion het momentum dreigt te verliezen. Timmer was het daar niet mee eens, maar zag het als een gunstig teken dat werknemers dergelijke kritiek tijdens een openbare televisie-uitzending durven spuien.

Foto: Meer dan levensgroot sprak Philips-president J. Timmer gisteren vanaf een beeldscherm in het Eindhovense PSV-stadion zijn personeel toe.