Voorzitter socialisten, Guy Spitaels, wordt premier van Wallonië

BRUSSEL, 7 JAN. Voorzitter Guy Spitaels van de Waalse socialistische partij (PS) wordt de nieuwe premier van de deelregering in Wallonië. Spitaels maakte zijn besluit gisteravond bekend, nadat hij er afgelopen weekeind in was geslaagd om een nieuwe coalitie te sluiten met de Waalse christen-democratische partij (PSC) voor de vorming van de Waalse deelregering.

Het besluit van de 60-jarige Spitaels, die tien jaar lang de Waalse socialisten heeft aangevoerd, is opmerkelijk. De keuze voor het Waalse premierschap betekent dat hij, voorlopig althans, afziet van een post in de nog te formeren regering op nationaal niveau. Het heeft er lang naar uitgezien dat Spitaels minister van buitenlandse zaken zou willen worden - voor het premierschap komt hij niet in aanmerking omdat hij geen Nederlands spreekt. De Waalse christen-democraat Melchior Wathelet, die sinds twee weken nationaal formateur is, spreekt vloeiend Nederlands. Hij komt daardoor dus wel in aanmerking om premier te worden.

In het regeerakkoord voor de Waalse deelregering worden zeer forse financiële eisen aan het nationale kabinet gesteld. De Walen willen onder meer dat de financiering van de landbouw naar de regio's gaat, evenals de opbrengst van de luister- en kijkgelden. Deze eisen zijn door de Vlamingen, die nog geen vorderingen hebben gemaakt bij de samenstelling van hun deelregering, al verontwaardigd afgewezen.

Anderhalve maand na de verkiezingen is er nog steeds geen zicht op de totstandkoming van een nationaal kabinet. Een poging om een coalitie tussen socialisten, liberalen en Groenen te smeden, onder leiding van PVV-voorzitter Guy Verhofstadt, leed vorige maand schipbreuk. Formateur Wathelet van de PSC is nog niet veel verder gekomen dan het voeren van gesprekken met diverse maatschappelijke groeperingen. Hij koerst vermoedelijk af op een coalitie tussen socialisten en christen-democraten.

Nu de Waalse socialisten en christen-democraten relatief snel tot zaken zijn gekomen, is het initiatief aan hun Vlaamse tegenvoeters om het formatieproces nieuwe impulsen te geven. De onderhandelingen over de deelregering in Vlaanderen verkeren nog steeds in een impasse. Probleem is onder andere dat de Vlaamse regering volgens de huidige regels proportioneel moet zijn samengesteld. Alle politieke partijen in Vlaanderen moeten er naar evenredigheid in zijn vertegenwoordigd. Die eis bemoeilijkt de onderhandelingen.

Een voor de hand liggende oplossing zou zijn om de betreffende spelregel te veranderen, maar voor zo'n institutionele verandering is ook Waalse instemming nodig. Dat gegeven gebruiken de Walen om hun eisen kracht bij te zetten voor extra financiële steun aan de Waalse regio.