Meldingen van bureaucratie en verduistering in Rusland; Belemmering hulp irriteert

Twee weken voordat in Washington een grote internationale conferentie begint over de hulp aan de voormalige Sovjet-Unie, dreigen Duitse en Britse functionarissen de hulpverlening stop te zetten als de organisatie ervan niet snel en drastisch wordt verbeterd. Berichten over bureaucratie en diefstal in Rusland hebben in Londen en Bonn de afgelopen dagen tot grote irritatie geleid. Duitsland stuurt logistieke experts op onderzoek uit.

“Het heeft geen zin hulpgoederen op te stapelen op de vliegvelden en ze daar langzaam te zien verdwijnen”, zei gisteren Dieter Vogel, woordvoerder van bondskanselier Kohl. “Als zij zo blijven optreden, dan hebben we wel wat anders te doen. Niet alleen wat ons vlees betreft, maar ook aangaande onze tijd”, verklaarde de Britse minister voor overzeese ontwikkeling, Lynda Chalker.

Een lading rundvlees uit Groot-Brittannië is afgelopen weekeinde door de autoriteiten in Moskou geweigerd uit vrees dat het besmet was. Het vlees is nu in Moermansk beland, waar soepeler veterinaire regels zouden gelden. De Britse regering stelde gisteren een tweede vlucht naar Moskou uit.

De Noordduitse radiozender NDR meldde gisteren uit St. Petersburg dat van de 80.000 hulppaketten die vanuit Hamburg zijn verstuurd, slechts 10.000 onder de bevolking zijn verdeeld. Dertigduizend paketten liggen nog in de haven opgeslagen, 40.000 zijn helemaal verdwenen. De loco-burgemeester van St. Petersburg, Pavel Solojanov, bevestigde dat “enkele paketten worden vermist”.

De NDR-correspondent meldde dat vertegenwoordigers van het hulpcomité dat met de distributie in de stad is belast, hadden verklaard hooguit 5.000 pakketten te kunnen uitdelen. Hij zei verder bij een distributiepost een nieuwe, door een hulporganisatie gegeven vrachtwagen te hebben gezien die sinds de aankomst in november in St. Petersburg, nog niet was ingezet.

Een woordvoerder van het Duitse Rode Kruis liet daarop weten dat in St. Petersburg ook helemaal niet de infrastructuur bestaat om tienduizenden pakketten te verdelen. Mede daarom nam zijn organisatie dit jaar niet deel aan de inzamelingsactie, zei hij.

Vorige week al verklaarde Rupert Neudeck, hoofd van een Duitse hulporganisatie met de naam Cap Anamur, dat pakketten voor Russische gepensioneerden, zieken en gehandicapten direct na aankomst in Rusland worden ontvreemd. Zij zouden uit opslagplaatsen worden gestolen en door de mafia via de zwarte markt tegen woekerprijzen worden verkocht.

Pag 4:

Distributie belemmerd door "mafia en leger'

“Er zijn twee vraatzuchtige octopussen die met hun tentakels en enorme magen heel Rusland bedekken - het oude Sovjet-leger en de nieuwe mafia, die wordt gevormd door honderdduizenden parasitaire partijfunctionarissen”, zo zei Neudeck tegenover het dagblad Die Welt.

De Bild am Sonntag haalde een ambtenaar van de gemeente Moskou aan, die erkende dat hulpgoederen op de zwarte markt waren beland. “We hebben het niet langer onder controle”, zo citeerde het zondagsblad de econome Larissa Piatsjeva.

Een andere organisatie, de Duitse bond van samaritanen, ontkende gisteren dat een groot deel van de hulpgoederen verdwijnt. “Dergelijke beweringen van sommige organisaties en uit de media kunnen wij volgens berichten van onze medewerkers categorisch tegenspreken”, aldus een woordvoerster. Maar de Duitse regering had inmiddels besloten dat ingrijpen nodig was.

Bondskanselier Kohls woordvoerder Dieter Vogel maakte bekend dat Duitsland zijn oproep aan de EG-partners zal herhalen om bij de verdeling van de hulp eigen militairen in te zetten. Vlak voor de EG-top in Maastricht sprak Kohl over ongeveer twintig teams van 100 tot 200 man. Bonn stuurt alvast tien logistieke experts naar Rusland om te onderzoeken hoe de distributie kan worden verbeterd.

“Naar onze opvatting kan het bestaande distributiestelsel in de voormalige Sovjet-Unie alleen optimaal worden gebruikt en verbeterd met Westerse hulp”, zei Vogel gisteren. “En daarvoor zijn meer experts nodig dan nu ter plaatse zijn.” De berichten over diefstal van hulpgoederen kon hij “bevestigen noch ontkennen”.

De EG heeft een hulpprogramma voor voedsel en medicijnen voor de voormalige Sovjet-Unie ter waarde van ongeveer een half miljard gulden. Daarnaast geeft Duitsland zelf nog voor ruim een miljard gulden dit soort noodhulp. Het is de bedoeling dat een deel van de goederen wordt verkocht aan winkels om zo de overgang naar een markteconomie te vergemakkelijken. De meeste produkten die nu in Rusland tussen wal en schip lijken te raken waren overigens al een half jaar geleden door de EG toegezegd.

Vrijdag komen de ministers van buitenlandse zaken en landbouw van de EG bijeen om over de hulpverlening aan de bevolking van de voormalige Sovjet-Unie te praten. Over twee weken, waarschijnlijk op 22 en 23 januari, organiseert de Amerikaanse regering in Washington een conferentie over de coördinatie van de hulp. Meer dan vijftig landen en internationale organisaties hebben inmiddels toegezegd aanwezig te zijn. Ook Frankrijk, dat aanvankelijk had laten weten dat zo'n bijeenkomst tijdverspilling is.