De snelle opmars van schaker Viswanathan Anand; "Indische tijger lust u rauw'

REGGIO EMILIA, 7 JAN. Viswanathan Anand kan de hele schaakwereld aan. Dat bewees de 22-jarige ex-jeugdwereldkampioen uit India in Reggio Emilia, waar het sterkst bezette toernooi aller tijden de negende en laatste ronde beleefde. Anand kwam uit de slotschermutselingen als de grote triomfator tevoorschijn. Hij won van de onderaanstaande Alexander Beljavski en werd met zes punten ongedeeld eerste. De Indische tijger was op jacht en had zijn honger gestild.

Anand was vanzelfsprekend uitgelaten over zijn succes in een toernooi met wereldkampioen Gari Kasparov (gedeeld tweede met Boris Gelfand), oud-wereldkampioen Anatoli Karpov (vierde) en nog een keur van vooraanstaande grootmeesters, die allen hun wieg hadden staan in de voormalige Sovjet-Unie. “Dit is mijn grootste succes tot nu toe”, zei Anand. “Maar ik ben de eerste, die toegeeft geen moment rekening gehouden te hebben met het winnen van een toernooi met Kasparov en Karpov.”

Anand, van nature een bliksemsnelle denker, die zelden of nooit in tijdnood komt, had drieëneen half uur en veertig zetten nodig om Beljavski tot opgave te dwingen. De Indiër was de laatste ronde ingegaan op gelijke hoogte met Kasparov en Gelfand. De wereldkampioen, die het onderlinge duel met Anand had verloren, kwam niet verder dan remise tegen Alexander Kalifman. Gelfand was acht uur in de weer om een dreigende nederlaag tegen Karpov te ontlopen. Daarin slaagde hij, ondanks een achterstand van een pion in een toreneindspel.

Daarmee was de opzienbarende triomf van Anand een feit. Bejaarde waarnemers in de speelzaal van het Grand Hotel Astoria moesten denken aan de stijl van de legendarische Cubaanse grootmeester José Raul Capablanca. Anand deed dit jaar al eerder van zich spreken. In de achtste finales van de kandidatentweekampen rekende hij in zijn vaderland ondubbelzinnig af met Alexej Drejev (4 1-2-1 1-2).

Vervolgens bracht hij in Brussel Karpov bijna tot wanhoop. Pas in de laatste partij capituleerde Anand. In Linares kreeg de Aziaat met een terugslag te maken (gedeeld negende), maar in de herfst was hij er in Tilburg weer helemaal (derde). Op 1 november maakte "Vishy' een rondedansje door het Interpolisgebouw toen hij in een fraaie parttij Kasparov in 29 zetten wist te verslaan. Dat wapenfeit herhaalde Anand in Reggio Emilia nog eens. Voor het oog van een eerbiedwaardig rijtje oud-wereldkampioenen in de ereloge: Botwinnik, Smislov, Spasski en Tal. Ze waren er allemaal. De legendarische Bobby Fischer was de enige nog in leven zijnde oud-wereldkampioen, die op de reünie ontbrak. Tot droefenis van velen.

Volgens Luis Rentero, schaakmaecenas in Linares, beschouwt de 48-jarige Amerikaan, die in Pasadena een teruggetrokken leven leidt, zichzelf nog steeds als wereldkampioen.

Volgens Spasski speelden de twee K's in Reggio Emilio ver beneden hun kunnen. “Ze kunnen veel beter. Hier ligt een kans voor een van de jongeren”, voorspelde hij voor de laatste ronde. Spasski kreeg gelijk. Anand profiteerde van de misstappen van de concurrentie. Toen Anand begin vorig jaar Drejev vermorzelde schreef een schaakcommentator in India: “Pas op grootmeesters op deze aarde. En U ook, wereldkampioen Kasparov. De Indische tijger lust u rauw.” (Reuter)