Alleen God en het leger kunnen Italiaans dorp nog van de lava redden

ROME, 7 JAN. Wat voor de meeste tv-kijkers een sprookjesachtig gezicht is, de brandende lava die een rood- en geel-gloeiend lint trekt door de nacht, is voor de inwoners van Zafferana een nachtmerrie. Langzaam kruipt de lava van de Etna in de richting van hun huizen en hun fruitboomgaarden. Alleen God en het leger kunnen het dorp nog redden.

Vanavond of morgen zou de lava de dam bereiken die de afgelopen dagen is opgericht door het te hulp geroepen leger: vijftien meter hoog, 220 meter breed en ruim vijf meter dik. Het is voldoende om de lava zeker een week tegen te houden en af te laten koelen, zeggen de deskundigen.

Maar de bedreigde Siciliaanse boeren vertrouwen het niet helemaal: de vulcanologen zeggen ook dat dit nog maar het begin kan zijn. Daarom worden er speciale missen opgedragen waarin Maria wordt gevraagd tussenbeide te komen. Ook zijn er plannen gemaakt voor een boeteprocessie, want sommigen zien de rokende en sissende lavastroom als een straf van hogerhand.

De waterleiding van het dorp is al vernield. Geschatte schade: ongeveer 4,5 miljoen gulden. Ook een aantal huizen en boomgaarden zijn verwoest door de lava. Gevaar voor mensenlevens is er niet, maar als de lavastroom gevoed blijft worden door nieuwe erupties, zal de schade aanzienlijk groter worden.

De lava begon op 15 december te vloeien, toen er een kleine krater ontstond op de zuidoosthelling van de Etna, op ongeveer 2500 meter hoogte, 800 meter onder de top. De afgelopen dagen heeft zich op dezelfde helling een nieuwe krater geopend. De lavastroom hieruit heeft zich gisteren verenigd met de lava die uit de eerdere opening vloeit.

De vulcanoloog Franco Barberi, die de leiding heeft over de pogingen de lavastroom tegen te houden, zei gisteren dat de situatie niet direct bedreigend is. Een groot deel van de oude lava is afgekoeld en vormt nauwelijks gevaar meer.

Maar de Etna is nog vrij actief en blijft lava uitspuwen. Barberi zei dat de huidige actieve periode weken tot maanden kan aanhouden. Hij zei dat het zorgwekkend is dat de lava volgens de eerste analyses zogeheten “primitieve lava” is, afkomstig van twintig tot dertig kilometer diep.

Barberi zei dat er geen plannen zijn om de stroom lava, als zij blijft aanhouden, met dammen af te buigen naar gebieden waar geen huizen staan. “Wij zullen proberen de bebouwde kom van Zafferana te beschermen, maar er zullen geen ombuigingen zijn, om geen conflicten te scheppen met de eigenaars van de terreinen in de vallei”, zei Barberi.

De Etna is de meest-actieve vulkaan van Europa, maar zij geldt als betrekkelijk ongevaarlijk. Volgens Barbari is een echte uitbarsting, zoals die zich bijvoorbeeld bij de Vesuvius opnieuw zou kunnen voordoen, onmogelijk bij de Etna. De "uitbarstingen' van de vulkaan op Sicilië bestaan uit de vorming van kleine kraters waaruit lava stroomt die langzaam naar beneden kruipt. De bekendste uitbarsting dateert uit het voorjaar 1669 en duurde vier maanden. Toen bereikte de lava, langzaam een spoor van verwoesting trekkend, de havenstad Catania.