Kwakkelende economieën stimuleren obligatiemarkt

ROTTERDAM, 6 JAN. Het aanhoudend slechte nieuws over de Amerikaanse economie veroorzaakte een stijging van de obligatiemarkten gedurende de laatste dagen van 1991. De 30-jaars rente in Amerika zakte naar 7,4 procent, waardoor ook bij ons de rente kon dalen. Het nieuwe jaar begon met een effectief rendement van 8,55 procent voor de 10-jaars Nederlandse staatsleningen en van 8,51 procent voor de 15-jaars leningen. Het rendementsverschil tussen beide looptijden is inmiddels vrijwel geheel verdwenen.

Dat het verschil zou afnemen, werd ook wel verwacht. In het langere segment is iets meer aanbod gekomen en vermoedelijk blijft dat op korte termijn ook zo. Er komt mogelijk een heropening van de nieuwste staatslening met coupondatum 15 januari.

Behalve een kwakkelende Amerikaanse economie geven ook de verslechterende economische situatie in Duitsland en Nederland reden om optimistisch te zijn over obligatiebeleggingen. Verdere rentedalingen, gepaard gaande met koersstijgingen, lijken in het verschiet te liggen.

De verhoging van de officiële tarieven in Europa, ingezet op 19 december vorig jaar door Duitsland, heeft op de obligatiemarkt niet eens zo slecht gewerkt. Dat het de Bundesbank kennelijk menens is met de inflatiebestrijding geeft de markt voldoende vertrouwen. De verhoging van het disconto en andere tarieven is geen voorbode van stijgende rentestanden, maar kan juist gezien worden als middel tegen hogere rentes op obligatieleningen.

De vorige week donderdag aangekondigde 10-jaarslening van het Duitse Eenheidsfonds kon dan ook volstaan met een coupon van 8,0 procent. De voorlaatste emissie van een 'Eenheidslening' vond plaats in juli van het vorig jaar. Deze lening had een coupon van 8,75 procent. Het Eenheidsfonds financiert de opbouw van het vroegere Oost-Duitsland. De leningen kennen dezelfde garanties als de Bundesanleihen.

Tegen het eind van het jaar liep de Nederlandse geldmarktrente flink op, waarbij de daggeldrente dicht bij de 10 procent kwam te liggen. Verhoging van het discontotarief samen met het "jaareinde-effect' waren hiervoor verantwoordelijk. Ook de eerste werkdag van het nieuwe jaar bleef de daggeldrente hoog door een krap bemeten speciale belening. Dit werd echter gecorrigeerd door nog een extra belening die vrijdag inging.

Internationale obligatiemarkten

De Amerikaanse rente sloot 1991 af op het laagste niveau sinds 4 jaar en de markt had daarmee een ongunstig begin van het nieuwe jaar. De economie in de Verenigde Staten is nog steeds niet uit het dal. De Fed, het stelsel van Amerikaanse centrale banken, liet, bij de beperkte inflatie, in 1991 de monetaire teugels vieren. De laatste renteverlaging, die dateert van enkele weken geleden, deed het disconto zelfs op het laagste punt sinds 1964 belanden. Dit kon de obligatiemarkt inspireren tot een heuse jaareinde rally, waardoor de 10-jaars rente daalde tot een niveau van 6,70 procent.

De eerste twee dagen van het nieuwe jaar vond een correctie plaats, waar echter geen fundamentele ontwikkelingen aan ten grondslag lagen. De vakantieperiode zorgde voor een dunne handel waarbij de richting, maar vooral de omvang van de koersbewegingen werden bepaald door technische factoren. Dit beeld bestond de afgelopen twee weken eveneens op de overige vastrentende markten.

De Japanse obligatiemarkt stond eveneens onder invloed van een monetaire verruiming. Het Japanse disconto werd met 0,5 procent verlaagd tot 4,5 procent. Hoewel de verlaging vanuit economisch oogpunt te rechtvaardigen was, deed de timing vermoeden dat politieke factoren eveneens een rol speelden. President Bush brengt deze week een bezoek aan Japan. Het gebrekkige evenwicht op de Japans-Amerikaanse handelsbalans staat hoog op de agenda van de besprekingen. Door de discontoverlaging werd een vriendelijker toon gezet voor de top, hetgeen weerspiegeld werd in een dalende kapitaalmarktrente, die met 20 basispunten zakte.

Een land waar de politiek eveneens van invloed is op het verloop van de obligatiekoersen is Engeland. Dit jaar staan parlementaire verkiezingen op het programma en de electorale positie van de Conservatieven is één van de belangrijkste determinanten van de rente. De afgelopen weken bleek weer eens dat deze rol ook is weggelegd voor het Britse pond. Door de afhankelijkheid van de Britse obligatiemarkt van buitenlandse beleggers worden fluctuaties in het pond weerspiegeld in de obligatiekoersen, die per saldo nagenoeg onveranderd bleven.

Bron: Institute for Research and Investment Services, Joint Venture Rabobank Robeco.