Israel blijft ondanks kritiek VS bij uitwijzing Palestijnen

TEL AVIV, 6 JAN. Ondanks scherpe internationale kritiek van de zijde van onder andere de Verenigde Staten en de EG zal Israel niet terugkomen van het vorige week genomen besluit om twaalf Palestijnse activisten uit de bezette gebieden uit te wijzen.

Dat zei minister van defensie Moshe Arens gistermiddag na de wekelijkse kabinetszitting in Jeruzalem. Wegens het uitwijzingsbesluit hebben alle Arabische delegaties naar het vredesoverleg besloten hun vertrek naar Washington uit te stellen, waar de onderhandelingen morgen zouden worden hervat. Amerikaanse functionarissen hoopten echter dat het overleg toch nog deze week kan worden voortgezet.

Volgens politieke kringen in Jeruzalem is Israel door de scherpe Amerikaanse veroordeling van het uitwijzingsbesluit verrast. In de Israelische hoofdstad wordt er vandaag ernstig rekening mee gehouden dat de VS in de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties een anti-Israelische resolutie dienaangaande zullen steunen die door de Niet-gebonden landen is ingediend. De raad zou zich vandaag met de zaak bezighouden.

De krant Ha'arets meldt vandaag dat Israelische diplomaten in Washington Jeruzalem hebben gewaarschuwd dat de VS de begonnen uitwijzingsprocedure tegen de nu in hongerstaking gegane twaalf Palestijnen zullen aangrijpen om geleidelijk de politieke dialoog met de PLO te herstellen. Het Amerikaanse besluit om Nabil Sha'ath, de politieke raadgever van PLO-leider Yasser Arafat, een inreisvisum te verstrekken zou een eerste stap in deze richting kunnen zijn. In de eerste onderhandelingsronde in Washington, in december, kreeg hij geen visum.

In afwachting van een veroordeling door de Veiligheidsraad van het fel omstreden Israelische besluit heeft de Palestijnse delegatie haar vertrek naar Washington uitgesteld. Syrië, Jordanië en Libanon nemen eenzelfde standpunt in. In de Israelische pers aangehaalde bronnen op het Amerikaanse ministerie van buitenlandse zaken gaan ervan uit dat de Arabieren en Palestijnen na Israels veroordeling wel in Washington zullen verschijnen. Desalniettemin is de voltallige Israelische delegatie vannacht met een militair vliegtuig naar Washington vertrokken om morgen op de afgesproken datum de onderhandelingen voort te zetten. Daarmee wordt dan het omgekeerde bereikt van de situatie van een maand geleden, toen de Arabische delegaties in Washington op de Israeliërs moesten wachten.

De Egyptische president, Hosni Mubarak, deed zaterdagavond in een telefoongesprek met premier Yitzhak Shamir in diens residentie in Jeruzalem een dringend beroep op hem van de uitwijzingen af te zien. De Egyptische leider waarschuwde Shamir voor de gevolgen van het Israelische besluit voor het vredesproces. Volgens president Mubarak speelt Israel de radicale groepen in het Midden-Oosten in de kaart die zich tegen het vredesproces verzetten.

Shamir antwoordde dat de Palestijnse terreur tegen joodse bewoners in de bezette gebieden Israel heeft gedwongen tot de uitwijzingen te besluiten. Hij wees de bezorgde Egyptische leider erop dat de twaalf Palestijnen tot wier uitwijzing is besloten bij de militaire instanties in beroep kunnen gaan en de zaak ook nog aanhangig kunnen maken bij het Hooggerechtshof in Jeruzalem.

Nadat Shamir er vorige week met kunst en vliegwerk in was geslaagd de regeringscoalitie over de begrotingsproblematiek bij elkaar te houden, dreigen er deze week opnieuw moeilijkheden voor zijn kabinet. Twee ultra-nationalistische regeringspartijen, Tehiya en de Vaderlandspartij, hebben aangekondigd uit de regering te zullen treden indien woensdag het Palestijnse autonomie-plan aan het kabinet wordt voorgelegd. Beide partijen verzetten zich fel tegen de in de akkoorden van Camp David vervatte Palestijnse bestuursautonomie. De leider van de Vaderlandspartij, minister zonder portefeuille Rehavam Ze'evi, oefende gisteren felle kritiek op de ex-Likudpremier Menahem Begin, van wie het idee van de Palestijnse bestuursautonomie afkomstig is. Indien deze regeringspartijtjes er inderdaad de brui aan geven slinkt de steun voor Shamirs coalitie tot 59 van de 120 stemmen in de Knesset, het parlement, en komt de weg vrij voor vervroegde algemene verkiezingen.

Ondertussen heeft de Israelische politie besloten scherp op te treden tegen joodse kolonisten in de bezette gebieden die de wet in eigen hand nemen en op eigen gezag tegen de Palestijnen optreden, onder andere door wegen in de bezette gebieden af te sluiten zoals gisteren opnieuw gebeurde. Zes kolonisten werden gearresteerd. President Chaim Herzog waarschuwde eind vorige week op zeer ernstige toon tegen de staatsondermijnende activiteit van de kolonisten.