Vers zaad van de vruchtbare vrouwenarts

" God maakt geen baby's. Ik doe het', zei de beroemde dokter in Fairfax County tegen zijn patiëntes in de vruchtbaarheidskliniek. Dan ging hij naar een achterkamertje, waar een anonieme donor zou klaar staan. Maar hij ving zijn eigen sperma op en kwam terug om zijn patiënte ermee te bevruchten. Vers van de donor heeft zaad een betere bevruchtende werking dan uit de vrieskast, zei hij.

De donoren zouden zorgvuldig zijn geselecteerd, speciaal met het oog op hun karakter. Een patiënte zou zelfs een donor met een bepaalde godsdienst in het vooruitzicht zijn gesteld, een ander een magere donor. De 55-jarige dokter CECIL JACOBSON gaf waterdichte garanties dat de donor en de bevruchte vrouw anoniem zouden blijven.

Vorige maand kwam er een dagvaarding tegen hem uit. Dokter Jacobson zou op bovengenoemde manier 75 gezonde kinderen hebben verwekt. De openbare aanklager, RICHARD CULLEN, vindt dat hij de ""wreedste vorm van bedrog'' heeft gepleegd. ""Het betreft mensen die naar een dokter gaan voor de heiligste en intiemste gebeurtenis en soms in de kwetsbaarste tijd van hun leven'', zei de aanklager in een interview met de WASHINGTON POST.

Jacobsons advocaat is het daar niet mee eens. Door de Aidsgolf is de doorsnee-donor niet meer te vertrouwen, zo meent hij. ""Hij wist tenminste dat zijn eigen zaad schoon en goed was.'' Zelf heeft dokter Jacobson zeven kinderen van zijn vrouw. ""Ik weet dat mijn zaad veilig is, omdat ik tijdens ons huwelijk van 35 jaar met niemand anders dan mijn vrouw heb geslapen'', zei hij tegen de Washington Post. De moeders waren eerst heel gelukkig met het resultaat, maar toen na een genetisch onderzoek bleek dat de vader geen hulpvaardige anonymus maar de dokter zelf was, voelden ze zich BEDROGEN.

Volgens de advocaat maken de patiënten zich druk om niets. Het gewenste resultaat was toch al geboekt? Wat maakt het uit wie de donor is? ""Hèbben ze kinderen en dan klagen ze over de bron van het zaad'', zegt hij. ""Ik denk eerlijk gezegd dat de mensen niet moeten worden afgeleid van de voordelen van Cecils handelwijze.'' Zijn verse zaad verhoogde de kans op bevruchting. Zolang hij aan de patiënt niet onthulde dat hij de donor was, was de anonimiteit toch gewaarborgd?

Veel vrouwen die met het zaad van Jacobson zouden zijn bevrucht, hebben nog niets van zich laten horen. Volgens een advocaat, die de getroffenen graag als cliënt wil hebben, ondergaan ze "emotionele' spanningen, omdat de baby plotseling "een vreemde' zou zijn geworden nu de donor niet langer een vreemde is. ""Ik ben er zeker van dat er heel wat rechtszaken zullen volgen met een eis tot schadevergoeding'', zegt een in KWAKZALVERIJ gespecialiseerde advocaat hoopvol. Volgens de advocaat van dokter Jacobson hebben drie echtparen echter al gezegd dat ze niets met het onderzoek tegen hem te maken willen hebben.

In Amerika is het anonieme zaaddonorschap een OMSTREDEN ZAAK geworden. Kinderen van anonieme zaaddonoren, onder wie zelfs veertigers, hebben een organisatie opgericht om te protesteren tegen de praktijk. De leden zochten tevergeefs naar hun biologische vader of begrepen niet waarom hun niet-natuurlijke vader zich jegens hen zo vreemd gedroeg.

De inmiddels niet meer anonieme, bolronde dokter Jacobson is een bekend genetisch onderzoeker. Hij lijkt een vriendelijke, poezelige man die vrouwen graag gelukkig wil maken. ""Niets is zo vreugdevol als de mededeling aan een echtpaar dat hun baby normaal is'', zei hij tegen de Washington Post. Hij is hoogleraar geweest en hij verrichtte de eerste vruchtwaterpunctie in Amerika. Jacobson publiceerde veel wetenschappelijke artikelen, in vakkringen had hij een goede naam. Zijn patiëntes hadden vaak een lange gang langs dokters en klinieken achter de rug en stelden in hem hun LAATSTE HOOP. Ze waren door andere dokters doorverwezen naar zijn vruchtbaarheidskliniek in Fairfax County, een voorstad van Washington. Enthousiast diende hij de patiëntes extra grote doses HORMONEN toe, waardoor ze soms schijnzwanger werden. Dan deed hij een echo-onderzoek en sprak hij over de succesvolle groei van "junior' die hij duidelijk kon onderscheiden: armpjes, beentjes en hoofdje. Na verscheidene weken zei hij dat de baby "weg' was als gevolg van een MISKRAAM. De vrouwen hoefden niet meer naar een andere arts te gaan, want het weefsel van de dode foetus zou snel weer in het systeem worden opgenomen. Naar zijn zeggen was de toediening van een grote dosis hormonen een experiment, waar de vrouwen het mee eens waren. Sommige vrouwen zouden wèl zwanger zijn geworden.

Dokter Jacobson heeft inmiddels zijn praktijkvergunning verloren wegens kwakzalverij. De Federal Trade Commission heeft hem verplicht een schadevergoedingsfonds van 250.000 dollar op te zetten, waaruit met schijnzwangerschap bedrogen vrouwen kunnen putten. Maar het is de vraag of de slachtoffers genoegen zullen nemen met een sommetje uit het fonds. Meer dan twaalf patiëntes hebben een PROCES tegen hem aangespannen waarin zij schadevergoeding eisen en teruggave van het aan de arts betaalde bedrag. Jacobson herhaalde de hormoonbehandeling die tot schijnzwangerschap leidde, tegen 800 tot 1.000 dollar per keer. ""Hij was de wreedste man die ik ooit ben tegengekomen'', zei Robert Hall, de advocaat van de vrouwen tegen de Washington Times.

De openbare aanklager heeft de rechtbank gevraagd de strafzaak over de zaaddonaties achter GESLOTEN DEUREN te behandelen. Dat komt in Amerika minder vaak voor dan in Nederland. De gedupeerde ouders van Jacobsons kinderen moeten er getuigen en hun anonimiteit en die van de kinderen moeten worden gewaarborgd. De Washington Post heeft een bezwaarschrift ingediend tegen de beslotenheid van de zitting, maar erkent het belang van de anonimiteit van de getuigen en wil die dan ook waarborgen. Dokter Jacobson wenst een open procedure om zich publiekelijk te kunnen verdedigen tegen de beschuldigingen.

Veel problemen met Amerikaanse vruchtbaarheidsklinieken eindigen in de rechtszaal. Er valt VEEL GELD te verdienen aan onvruchtbare echtparen. Een voorbeeld is het instituut van het bemiddelingsbureau voor draagmoeders in Californië. Tegen flinke betaling spoort zo'n bureau een draagmoeder op "van gegarandeerd goede kwaliteit'. Maar omdat voor het draagmoederschap een beperkt aanbod geldt, komen de bemiddelaars soms terecht bij voormalige DRUGSVERSLAAFDEN die het draagmoedergeld willen gebruiken om een terugkeer in de samenleving te vergemakkelijken. Wettelijke controle op de bemiddeling ontbreekt. Ook komt het regelmatig voor dat draagmoeders hun kind niet willen afstaan. In Californië overweegt men de draagmoeder wettelijk toe te staan de baby zelf te houden.

Time magazine zag deze maand overigens een lichtpuntje in de zaak van de bevruchtende vrouwenarts: ''Jacobson heeft ervoor gezorgd dat de federale overheid en de wereld van de georganiseerde medicijnen degenen moeten aanpakken die azen op de onvruchtbaren.''