Strateeg

In zijn artikel "De strateeg in tactiek verstrikt' probeert J.L. Heldring een oordeel te geven over het bewind van Gorbatsjov.

Hij vraagt zich af of dit bewind een zegen dan wel een ramp is geweest. Nu is het bij dergelijke vragen mogelijk een artikel te schrijven met een fantastische opsomming van successen met als conclusie "zegen'. Even zo mogelijk is het een fantastische opsomming van mislukkingen te geven met als conclusie "ramp'. Heldring koos voor dat laatste. Hij meldt ons naast een reeks mislukkingen ook dat Gorbatsjov helemaal niet als eerste tot de conclusie kwam dat er iets fundamenteel mis was met het Sovjet systeem. Heldring komt met de eye-opener dat Chroesjtsjov dit reeds veel eerder opgemerkt had. Welnu, ook ik heb na lang speuren nog enkelen weten te vinden die deze conclusie onderschreven, echter wat deze opmerking afdoet aan de waarde van Gorbatsjov is mij niet duidelijk.

Welke rampen of zegeningen men ook opnoemt, men zal niet kunnen ontkennen dat Gorbatsjov kansen geschapen heeft. Of deze kansen ook daadwerkelijk gegrepen worden, ligt aan degenen aan wie ze geboden worden. Dit kan pas op een later tijdstip worden vastgesteld. Echter hoe de uitkomst ook mag zijn, zij doet niets af aan de verdienste van de schepper van de kansen.