"Tadzjikistan wil uranium verkopen'

ROTTERDAM, 3 JAN. Tadzjikistan wil meer uranium verkopen en zou daarvoor contacten met Saoedi-Arabië, Irak, Turkije, Iran en Pakistan onderhouden.

Dit heeft het Duitse persbureau DPA gemeld uit de Tadzjikistaanse hoofdstad Doesjanbe. President Rachmon Nabijev wil binnenkort India bezoeken om daar de belangstelling te peilen voor delfstoffen uit zijn republiek.

De DPA-correspondent had parlementsleden in Doesjanbe gesproken, die zeiden dat de republiek van plan is verrijkt uranium en de technologie die voor verwerking van deze brandstof voor kerncentrales (of bij een hoge verrijkingsgraad eventueel voor kernwapens) aan het buitenland te verkopen. Volgens bronnen bij het Internationaal Atoom Energie Agentschap (IAEA) beschikt Tadzjikistan echter niet over verrijkingsfabrieken. Wel heeft de republiek installaties voor de zuivering van ruw uraniumerts en de omzetting daarvan in het uraniumhexafluoride, het tussenprodukt dat nodig is voor de verrijking.

Als het waar is dat Irak recentelijk weer geprobeerd heeft uranium in het buitenland te kopen, zou dat zeer opzienbarend nieuws zijn. Tijdens de Golfoorlog zijn de nucleaire onderzoeksreactoren bij Bagdad vernield of grotendeels onklaar gemaakt en de VN hebben zich sindsdien ingespannen om alle massavernietigingswapens in Irak onschadelijk te maken. Inspectieteams van de VN zijn nog steeds met die taak bezig. Ze hebben een omvangrijk geheim programma voor de ontwikkeling van atoomwapens in Irak ontdekt.

Niet uitgesloten is echter dat Irak probeert in de toekomst zijn enige overgebleven (Russische) onderzoeksreactor IRT-5000 weer op gang te krijgen en daarvoor uranium aan te kopen. Irak beschikt waarschijnlijk niet meer over de capaciteit om uraniumerts om te zetten en te verrijken, en zou ook daarvoor weer afhankelijk zijn van het buitenland. Van de vier andere genoemde potentiële "klanten' van Tadzjikistan hebben Turkije, Pakistan en Iran nucleaire onderzoeksreactoren, maar Saoedi-Arabië (nog) niet.

In Tadzjikistan zijn recentelijk nieuwe uraniumvoorraden ontdekt die de republiek wil exploiteren. Dat zal niet eenvoudig zijn omdat de uraniummarkt op het ogenblik ruim is voorzien en de prijzen sterk zijn gedaald. Een van de belangrijke oorzaken daarvan is dat de voormalige Sovjet-Unie al geruime tijd verrijkt uranium dumpt. Daar komt bij dat er veel kernbrandstof beschikbaar komt door de ontmanteling van kernwapens in zowel de voormalige Sovjet-republieken als in de VS.