Ook vrije prijzen in Oezbekistan en Wit-Rusland

MOSKOU, 3 JAN. Wit-Rusland, Oezbekistan en Toerkmenistan hebben besloten in navolging van Rusland en andere republieken van het "Gemenebest' van voormalige Sovjet-republieken de prijzen vrij te laten. Volgens het persagentschap Tass gaat Oezbekistan daartoe op 10 januari over, Toerkmenistan maandag en Wit-Rusland al vandaag.

Beide republieken passen bij de prijsverhogingen echter beperkingen toe. Zo blijven in Wit-Rusland, waar de voedselsituatie beter is dan in de Russische federatie, de prijs van brood, melkprodukten, vlees en babyvoeding ongewijzigd, net als de prijs van een hotelkamer en de huur. Dat laatste is overigens ook in Rusland (voorlopig) nog het geval. Bovendien gaat de Witrussische regering, in navolging van de Oekraïne, veertig procent van de lonen in ambtenaren in coupons uitkeren, die nodig zijn voor de aankoop van levensmiddelen.

Deze coupons, waarover burgers van buiten de republieken geen gebruik kunnen maken, hebben al geleid tot irritatie van de kant van de Russische autoriteiten, die vrezen dat de Witrussen en Oekraïners hun overtollige roebels zullen gebruiken voor de aankoop van Russisch voedsel. Wit-Rusland en de Oekraïne zeggen echter de coupons te hebben ingevoerd ter bescherming van hun lagere levensmiddelenprijzen tegen Russische kooplust, en ter leniging van het met de inflatie te verwachten tekort aan bankbiljetten, die op de persen in Moskou niet snel genoeg kunnen worden bijgedrukt.

Ook in Oezbekistan, in Centraal-Azië, worden zulke coupons ingevoerd. Daarnaast blijft een voedselrantsoenering bestaan, met name voor meel en boter.

Oezbekistan heeft inmiddels al een echt internationaal handelsakkoord afgesloten met China, aldus het Chinese persbureau Nieuw-China. Dat is gebeurd tijdens het bezoek vorige week van de Chinese minister van handel, Li Langing, aan Tasjkent en vier andere republieken: de Oekraïne, Rusland, Wit-Rusland en Kazachstan.

Volgens de Russische plaatsvervangend minister voor economie en financiën Andrej Netsjajev zal de inflatie in Rusland de komende maanden “hoog, maar niet catastrofaal” zijn. In een interview met de krant Troed rekent hij op ongeveer tien à vijftien inflatie vanaf dit voorjaar, na een aanvankelijke prijsexplosie in de komende weken. Volgens Netsjajev staat, bij een eventuele mislukking van de economische hervorming, Rusland een reeks rampen te wachten, lopend van sociale explosies tot totalitaire regimes en burgeroorlog.

“Ik zeg openlijk: wij vestigen onze hoop voor een deel op de humanitaire hulp uit het Westen”, aldus Netsjajev. De Russische regering hoopt met deze hulp vooral het risico van een regelrechte hongersnood te beperken. Voor het jaar 1992 houdt de regering overigens rekening met een teruggang van het nationaal produkt van twaalf à vijftien procent, en een aantal werklozen van ongeveer vier miljoen mensen (op een bevolking van rond de 150 miljoen). Een “stabilisatie” van de economie verwacht de plaatsvervangend minister in 1993.

De Russische pers maakt vandaag met waardering melding van een inwoner van de Amerikaanse staat Pennsylvania, die zijn loterijprijs van 100.000 dollar heeft gestort in een hulpfonds voor de Russische bevolking.