Oekraïne in één klap militaire grootmacht

MOSKOU, 3 JAN. Met uitzondering van de strategische kernmacht vallen vanaf vandaag alle onderdelen en militairen van het voormalige Sovjet-leger op het grondgebied van de republiek Oekraïne onder het ministerie van defensie van deze republiek. De Oekraïne wordt daarmee, volgens eerder gepubliceerde schattingen, een van de belangrijkste militaire grootmachten in Europa.

De Russische televisie meldde de "nationalisering' van de Sovjet-troepen in de Oekraïne gisteravond. Zij citeerde daarbij een officiële bekendmaking in Kiev.

De Oekraïne, een van de republieken uit de voormalige Sovjet-Unie die een eigen leger wil, wees eind vorige maand elke vorm van een gemeenschappelijk oppercommando over de voormalige Sovjet-strijdkrachten van de hand - een verlangen waaraan de leiders van de andere republieken van het "Gemenebest' vervolgens op hun laatste top in Minsk in principe akkoord zijn gegaan.

Het Oekraïens grondgebied was voor de vroegere Sovjet-strategie een belangrijk "parkeerterrein' voor een eventuele oorlog op het westfront met de NAVO-landen. Volgens schattingen van het Amerikaanse Pentagon van eind vorig jaar bevinden zich in de Oekraïne ongeveer 300.000 militairen, georganiseerd in twintig divisies. Voor driekwart gaat het daarbij om pantserinfanteriedivisies, van elk ongeveer 16.000 man, met elk 160 tanks, 650 pantservoertuigen en 190 stuks zware artillerie. De tankdivisies tellen elk 13.500 man, 264 tanks, 439 pantservoertuigen 215 stuks zware artillerie elk.

Daarnaast neemt de Oekraïne vandaag nog een eenheid kustbewaking op de Krim over, en de vloot in Sebastopol, die volgens de bekendmaking in Kiev nadrukkelijk bij de stichting van het Oekraïense leger betrokken is. Deze marine bestaat uit 22 grote- en 24 kleinere schepen, 24 onderzeeërs, mijnenvegers en ander ondersteunend materieel. De marine omvat ongeveer 300 vliegtuigen.

De Oekraïne krijgt ook de beschikking over een luchtmacht, die volgens de Amerikaanse schatting bestaat uit 620 gevechtsvliegtuigen en 230 andere.

Zoals bekend heeft de Oekraïne ermee ingestemd afstand te doen van de op haar grondgebied gestationeerde strategische kernwapens. Vandaag komt in Kiev generaal Jevgeni Sjapasjnikov aan, die in opdracht van het Gemenebest van Onafhankelijke Staten, het samenwerkingsverband van de meeste voormalige Sovjet-republieken, de opruiming van de strategische kernwapens uit alle republieken behalve Rusland moet uitwerken.

De Oekraïne heeft daarnaast volgens de Amerikaanse schattingen vermoedelijk enkele duizenden tactische kernwapens op zijn territorium. De regering in Kiev heeft eerder beloofd ook die te zullen opruimen, maar de gisteren verschenen verklaring geeft daarover geen nadere bijzonderheden. De tactische kernwapens waren, anders dan de in de verklaring van Kiev nadrukkelijk uitgesloten strategische kernwapens, niet als aparte legeronderdelen georganiseerd. Het commando over die tactische kernwapens, georganiseerd in operationele groepen van elk achttien wapens, berustte in de praktijk bij commandanten op het niveau van het legerkorps.

Voormalige Sovjet-militairen die niet onder Oekraïens commando willen doorwerken, staat het vrij hun dienst voort te zetten in een andere republiek van het "Gemenebest' of de dienst geheel vaarwel te zeggen, aldus de bekendmaking. Van de elf in het "Gemenebest' verenigde republieken willen er acht, waaronder Rusland, een gezamenlijk militair commando laten voortbestaan.

Ook Moldavië en Azerbajdzjan hebben aangekondigd een eigen leger te willen stichten, maar het militair potentieel dat zij van de Sovjet-strijdkrachten kunnen "nationaliseren' is niet met dat van de Oekraïne vergelijkbaar. Volgens het Amerikaanse rapport beschikt Moldavië over slechts één divisie pantserinfanterie van ongeveer 16.000 man. Azerbajdzjan beschikt over vier divisies, luchtmacht en een marinebasis in de Kaspische zee.