Kamer Zuid-Afrika zoekt Nederlandse topondernemers

ROTTERDAM, 3 JAN. Terwijl een stoet Nederlandse bewindslieden zich opmaakt om het eens zo verguisde Zuid-Afrika met een bezoek te vereren, hebben de initiatiefnemers voor de oprichting van de Nederlandse Kamer van Koophandel in Zuid-Afrika de grootste moeite om vooraanstaande Nederlandse ondernemers bereid te vinden hun naam aan het initiatief te verbinden.

“Het is niet een van de makkelijkste taken”, verzucht H. Roskam, gepensioneerd bankier, een van de drijvende krachten achter het initiatief. Roskam is volgens eigen zeggen nu al enkele maanden op zoek naar bekende Nederlandse zakenlieden die de Kamer van Koophandel ook in de openbaarheid durven te steunen. Tot op de dag van vandaag heeft hij niemand daartoe bereid gevonden.

“Het is niet zo eenvoudig om een board bij elkaar te krijgen. We hebben veel topondernemers benaderd, voorzitters van de raden van bestuur van grote banken, van grote bedrijven, van Nederlandse ondernemingen die reeds in Zuid-Afrika zitten. Maar ze willen allemaal eerst de kat uit de boom kijken alvorens ze hun naam aan de Kamer verbinden.”

J.J. van Steenbergen, algemeen-directeur van de Amerikaanse Kamer van Koophandel in Nederland en nauw betrokken bij het initiatief, vindt de reserves bij de Nederlanders wel te begrijpen. “We hebben vijftien à twintig jaar verslechterende relaties met Zuid-Afrika achter de rug. En nu ineens kan het allemaal weer. Ik kan me best voorstellen dat bedrijven nog niet voorop willen lopen in de risico's. Er wordt in Nederland nog steeds tegen Zuid-Afrika gedemonstreerd.”

Van Steenbergen heeft er alle vertrouwen in dat Nederlandse ondernemers het initiatief zullen gaan steunen nu zelfs minister-president Lubbers en minister Van den Broek, volgende maand, naar Zuid-Afrika gaan. Van Steenbergen verwacht binnen enkele weken de oprichtingsacte van de Kamer te kunnen tekenen. Het wordt een zogenoemd bilaterale Kamer met een kantoor in Johannesburg en een kantoor in Den Haag.

Volgens C.J. Dahms van de Zuid-Afrikaanse ambassade in Den Haag bestaat er bij het Nederlands bedrijfsleven grote belangstelling voor Zuid-Afrika sinds de ontmanteling van de apartheid vorig jaar in een stroomversnelling is geraakt. Die belangstelling heeft zich evenwel, voor zover valt na te gaan, nog niet vertaald in grote nieuwe investeringen.

Het initiatief voor de Kamer komt volgens Roskam van de Zuid-Afrikaanse ambassadeur in Nederland, A.E. Nothnagel. Deze heeft een half jaar geleden zo'n twintig Nederlandse ondernemers (“vrienden van Zuid-Afrika waarvan de ambassadeur een grote lijst heeft”) bij elkaar geroepen en hun gevraagd of het niet tijd werd voor een Kamer van Koophandel. De ondernemers hebben toen op een zondag in de Gooise woning van Roskam de koppen bij elkaar gestoken en een kern van vier enthousiastelingen gevormd die de zaak zouden moeten voorbereiden.

Roskam hoopt in ieder geval vóór het bezoek van de Nederlandse staatssecretaris Van Rooy (economische zaken) aan Johannesburg, begin maart, de Kamer van Koophandel van de grond te hebben. Van Rooy zal in Johannesburg de beurs van het Nederlandse bedrijfsleven bezoeken die daar van 4 tot 7 maart wordt gehouden. Circa 45 bedrijven en instellingen zullen zijn vertegenwoordigd, ook bedrijven die al in Zuid-Afrika zitten zoals Philips en KLM. Afwezig is Shell, dat de afgelopen jaren onder zware kritiek kwam te staan van anti-apartheidsgroepen, en de levensmiddelengroothandel Unigro die als een van de eerste Nederlandse bedrijven deze zomer bevestigde te willen gaan investeren in Zuid-Afrika.