Ernstige sociale onrust in Spanje, oproerpolitie in gevecht met kompels

MADRID, 3 JAN. Het nieuwe jaar is in Spanje begonnen met stakingen in het vrachtvervoer en de mijnbouw. In beide gevallen kwam het tot ernstige confrontaties met de politie. Vooral in het noorden van het land werden snelwegen geblokkeerd, grensovergangen afgesloten en treinverbindingen stilgezet.

De hevigste onlusten deden zich voor in Asturië, waar een groep mijnwerkers van het staatsbedrijf Hunosa tien dagen geleden de installaties bezetten uit protest tegen aanstaande saneringen. In gevechten met de oproerpolitie werden door stakers boven de grond niet alleen stokken een stenen maar ook primitieve granaatwerpers ingezet. De regering heeft beloofd dat er geen gedwongen ontslagen bij het bedrijf zullen vallen, hoewel er in de komende jaren zesduizend banen moeten verdwijnen. De mijnwerkers verwijten de overheid echter dat er geen investeringsplannen zijn die voor nieuwe werkgelegenheid zorgen in een streek waar de arbeidsmarkt voor meer dan dertig procent van de mijnbouw afhankelijk is.

Vijfentwintigduizend arbeiders van andere bedrijven hebben zich de afgelopen dagen bij de staking aangesloten, omdat zij voorzien dat zij op korte termijn met dezelfde problemen te maken krijgen als het Hunosa-personeel. Eind vorig jaar is in de provincie Asturië met steun van de werkgeversorganisaties een dag lang het hele openbare leven stilgelegd als protest tegen het beleid van de regering in Madrid. Volgens minister van industriebeleid Claudio Aranzadi is het doen van grote nieuwe investeringen grotendeels afhankelijk van extra EG-subsidie. De verouderde en over de hele linie zwaar verliesgevende mijnbouwsector zou niet meer te redden zijn.

Spaanse consumenten beginnen dezer dagen de eerste gevolgen te merken van een staking van transportondernemingen die vlak voor de jaarwisseling begon. Vooral Barcelona kampte gisteren met een sterk verminderde aanvoer van levensmiddelen. Groente-exporteurs in Andalusië en visserij-ondernemingen in Galicië en Baskenland konden nog niet de helft van hun produkten de weg op sturen. Ruim zestigduizend merendeels kleine transportondernemers hebben bij de overheid een reeks eisen op tafel gelegd die op veel punten overeen komt met het pakket waarvoor ook begin vorig jaar al enige tijd werd gestaakt. Directe aanleiding was dit keer een verhoging van de brandstofprijzen met gemiddeld vijf peseta per liter. De vrachtrijders willen echter ook een regeling voor vervroegde uittreding, hulp bij de financiële sanering van de sector, investeringssubsidies, snellere teruggave van de BTW en een scherpere controle op illegale bedrijven.

Na een serie marathonvergaderingen tussen vertegenwoordigers van verschillende ministeries en de transportorganisaties was gisteravond overeenstemming bereikt over de instelling van een gezamenlijke vaste commissie waarin voortaan de problemen van het wegvervoer zullen worden behandeld en over het oprichten van een apart overlegorgaan dat de ontwikkeling van de brandstofprijzen in de gaten zal houden. De onderhandelaars van de vervoerders zouden deze plannen vandaag met hun achterban bespreken, maar toonden zich nog niet optimistisch over het beëindigen van de staking.