Premier Shamir koopt steun voor begroting

JERUZALEM, 2 JAN. De Israelische premier Yitzhak Shamir heeft een crisis in zijn rechtse coalitieregering over de begroting overwonnen door de steun van de kleine coalitiepartners te kopen, onder andere door de belofte van extra geld voor joodse nederzettingen in bezet gebied.

Dat wordt in regeringskring gemeld. Het parlement, de Knesset, zou de bereikte overeenkomst naar verwachting vandaag bekrachtigen.

Israel ging voor het eerst in zijn 43-jarige geschiedenis het nieuwe jaar in zonder begroting wegens conflicten tussen de coalitiepartners over de bekostiging van gekoesterde projecten. De kleine rechtse en religieuze partijen waarvan Shamirs kabinet afhankelijk, is eisten - niet voor het eerst in de Israelische geschiedenis - in ruil voor hun stem voor de begroting extra geld voor eigen verlangens. Shamirs steun in de Knesset was vorige week al verminderd door het aftreden van de extreem-rechtse generaal Eitan als minister van landbouw.

Shamir zegde uiteindelijk de rechtse en de religieuze partijen ongeveer 200 miljoen gulden extra toe voor respectievelijk nederzettingen in bezet gebied en voor religieuze scholen. Twaalf miljoen daarvan is bestemd voor het aankopen van huizen in Arabisch Oost-Jeruzalem. De totale begroting bedraagt ongeveer 70 miljard gulden.

Het conflict over de begroting en de wijze waarop dit is opgelost zullen vermoedelijk Israels kansen niet verbeteren om van de Verenigde Staten een kredietgarantie van 10 miljard dollar los te krijgen voor de opvang van immigranten uit Rusland. Op aandrang van president Bush, die zei het net begonnen vredesproces niet in gevaar te willen brengen, heeft het Amerikaanse Congres de behandeling van deze aanvraag tot februari uitgesteld. Maar bij voorbeeld het punt van extra geld voor de uiterst omstreden nederzettingen in bezet gebied - waartegen de Arabische onderhandelingspartners fel bezwaar maken - en het feit dat Israels grote economische problemen bij de behandeling van de begroting nauwelijks aan de orde zijn geweest, zullen Washingtons bereidheid tot inwilliging van Jeruzalems wensen niet groter maken.

Dov Lautman, hoofd van het Israelische Verbond van industriëlen, noemde het gekibbel van de afgelopen weken een schande. “Ze hebben een maand gepraat over de begroting, en er is geen woord gezegd voor groei, werkgelegenheid en immigratie”, zei hij. “Is dat de manier waarop we investeerders naar Israel brengen? Is dat de manier om de Amerikanen te overtuigen ten aanzien van de garanties?”

De werkloosheid, aangedreven door de omvangrijke immigratie uit Rusland, is nu boven de 10 procent uitgekomen. Verder kampt de regering met een begrotingstekort van 6,9 procent. De wens van de Centrale bank dat tot 5,5 procent terug te brengen is door Shamir niet gehonoreerd, omdat hij weigert te bezuinigen op de defensie-uitgaven. (Reuter, AFP)