Perez blijft actief als bemiddelaar

NEW YORK, 2 JAN. Na twee ambtstermijnen van in totaal tien jaar heeft de Peruaanse diplomaat Javier Perez de Cuellar dinsdag zijn werkzaamheden beëindigd als secretaris-generaal van de Verenigde Naties. Letterlijk op het laatste moment presideerde hij nog over een vredesakkoord dat een eind moet maken aan de burgeroorlog in El Salvador. Andere slepende kwesties die hij uitdrukkelijk had gehoopt nog te regelen - zoals de kwestie-Cyprus en het probleem van de Westelijke Sahara - bleven echter onopgelost. Zijn opvolger, de Egyptenaar Boutros Boutros Ghali, mag er nu zijn tanden op stukbijten.

Perez de Cuellar (71) heeft aangekondigd als bemiddelaar actief te blijven en hij heeft concreet zijn diensten aangeboden om een alomvattende regeling van het gijzelaarsprobleem in Libanon te bereiken. Het afgelopen half jaar zijn onder zijn auspiciën het grootste deel van de Westerse gijzelaars daar en een aantal van Israels Libanese gevangenen vrijgelaten. Maar er zitten nog twee Duitsers, honderden Libanese gevangenen en vermoedelijk één Israelische militair vast.

Perez de Cuellar werd in 1982 als compromis-kandidaat gekozen toen het prestige van de VN op een dieptepunt was. “Maar, aldus de Britse VN-ambassadeur Sir David Hannay, in zijn tien jaar als secretaris-generaal won hij geleidelijk gezag door zijn vasthoudendheid en zijn kalme vastberadenheid en begon hij enkele werkelijk belangrijke successen te boeken”.

Zelf vindt hij de onafhankelijkheid voor Namibië en het staakt-het-vuren in de orolog tussen Irak en Iran zijn belangrijkste resultaten. Zijn resultaten in het algemeen schrijft hij grotendeels toe aan het einde van de Koude Oorlog, die de Veiligheidsraad en de Algemene Vergadering in een oorlogsfront had veranderd. “Het lijkt alsof een politieke ijstijd is beëindigd”, heeft hij gezegd. De oorlog onder VN-auspiciën tegen Irak noemt hij nooit onder zijn successen. In plaats daarvan ziet hij deze als “een alarmerend fiasco van collectieve diplomatie”.

Aan de immense problemen van de VN zelf - het permanente bijna-bankroet, de chaotische bureaucratie - is hij nooit toegekomen. Die vormen zijn erfenis voor Boutros Ghali. (Reuter, AP)