Betalingsverkeer

"Banken laten betalen om te betalen' luidt de kop van het artikel van redacteur Wammes (NRC Handelsblad, 16 december). “De Rabobank maakte vorige week bekend per 1 mei 1992 tarieven in te voeren voor het particuliere betalingsverkeer.” Wammes heeft er geen moeite mee en verwerpt de kritiek van Konsumenten Kontakt. “Waar het om gaat, is dat mensen betalen voor de diensten die ze gebruiken. Dat is ook een gangbare praktijk buiten de bancaire sector”, aldus Wammes.

Als hij zich in de historie van het girale betalingsverkeer zou hebben verdiept, dan zou hij zich de volgende feiten herinneren: 1) PTT, en in het bijzonder de Postcheque- en Girodienst (PCGD) van dat staatsbedrijf, had begin jaren zestig voor een in die tijd zeer geavanceerd nationaal giraal betalingscircuit gezorgd. Het bedrijfsleven schakelde in die tijd over van loonzakjes op maandelijkse girale loonbetaling. PTT dreigde toen een groot deel van de Nederlandse loonsom binnen zijn financiële muren te krijgen. 2) Sommigen van die PTT'ers droomden in die tijd van een in hoge mate geautomatiseerd nationaal geldcircuit dat kosteloos, of voor minimale kosten ter beschikking van de Nederlandse samenleving, inclusief bedrijfsleven en bankwezen, zou kunnen worden gesteld. 3) Dit mocht helaas niet van de politiek. Het werd PTT, waarschijnlijk onder druk van het georganiseerde bankwezen dat technisch en organisatorisch vele jaren achterliep op het staatsbedrijf, niet toegestaan de PCGD-winst uit te keren aan de rekeninghouders. De PTT-leiding verzuimde bovendien in die tijd van haar voorsprong op het bankwezen gebruik te maken. Zo saboteerde de toenmalige hoofddirectie Post de overschakeling op maandelijkse girale salarisbetaling uit beduchtheid voor piekbelasting bij de loketten.

De directies van PCGD en Rijkspostspaarbank (destijds eveneens een PTT-instelling) voerden een jarenlange stammenoorlog over een aansluitende girale spaarvorm, die beider saldi-belangen zou ontzien.

4) Eind jaren zestig verlaagden de bankiers de drempels voor Jan met de Pet, startte hun eigen "nationaal' geldcircuit en investeerden bovendien gigantisch in de uitbouw van hun vestigingennet, waarvan zij nu weer af willen.

Politiek en bankwezen namen destijds de verantwoordelijkheid voor een schandelijke maatschappelijke verspilling waarvoor meergenoemde heer Pet nu de rekening gepresenteerd krijgt. Het kapitalistische systeem heeft zo zijn voordelen, maar zonder sociaal-democratische bijsturing af en toe ook zijn nadelen.