We willen vooral harder knallen

ROTTERDAM, 31 DEC. Gillende keukenmeiden, rotjes, zevenklappers, voetzoekers en vuurpijlen vliegen over de toonbank van fietsenmaker E. Boelhouwer aan de Rotterdamse Nieuwe Binnenweg. Sinds afgelopen vrijdag verkoopt hij paketten knal- en siervuurwerk. Zijn klanten besteden tussen de tien en tweehonderd gulden. Vanaf Sinterklaas konden zij bij hem al vuurwerk bestellen.

De handel in vuurwerk floreert. De omzet van het legaal verhandeld vuurwerk is dit jaar met 10 procent gestegen tot 40 miljoen gulden. Illegaal vuurwerk, dat volgens schatting 20 procent van de totale handel uitmaakt, is in Amsterdam en Rotterdam meer, in Den Haag minder onderschept dan in voorgaande jaren.

“Vooral siervuurwerk wordt dit jaar veel verkocht”, signaleert W.J. Broekhof, voorzitter van de Nederlandse federatie van vuurwerkimporteurs. “Duitse pijlen, die zo'n 60 meter de lucht in vliegen en dan uitwaaieren in een prachtig boeket zijn erg in trek.”

Uit een onlangs gehouden onderzoek van de Keuringsdienst van Waren is gebleken dat van de 144 onderzochte partijen de helft onveilig was. Vorig jaar was dat slechts 32 procent. “Maar we hebben dit jaar dan ook gerichter gezocht naar afwijkingen dan in voorgaande jaren”, aldus M.P. van Dop, coördinator van de buitendienst van de Keuringsdienst.

De meest voorkomende afwijking is de zogenoemde lontvertraging, waardoor vuurwerk te snel of juist te langzaam afgaat. Volgens de wettelijke voorschriften moet de lontvertraging tussen de drie en zes seconden liggen. Vaak is dit 2 of 10 seconden. Een andere fout die veel voorkomt is een verkeerd vertaalde gebruiksaanwijzing. In plaats van "niet in de hand houden' stond er op een voorschrift "niet in de hond houden'. Of, erger: "n de hand houden'.

“De importeurs zijn verplicht de normen te respecteren”, zegt Van Dop. “Het meeste vuurwerk wordt in China met de hand gemaakt. De importeurs gaan regelmatig naar China om bijvoorbeeld de lontvertraging te controleren die wordt verkregen door het lont onder te dompelen in een speciaal bad.”

Vuurwerkimporteur Broekhof pleit ervoor de voorschriften ten aanzien van vuurwerk te versoepelen. “We willen vooral harder knallen, om met de illegale strijkers te kunnen concurreren”, aldus Broekhof. De grens is nu gesteld op 150 decibel op 2 meter horizontale afstand van het vuurwerk. Ter vergelijking: een opstijgend straalvliegtuig op 100 meter afstand produceert 125 decibel.

Op het illegale vuurwerk is geen enkele controle. Het zou vooral om vuurwerk uit België gaan. De in Nederland verboden strijkers, bijvoorbeeld, kun je daar gemakkelijk kopen. Dit vuurwerk bevat een ander, aluminiumhoudend kruit en de ontsteking kan gevaarlijke en onzichtbare breuken hebben, waardoor het vuurwerk te vroeg ontploft. Ook het zogenoemde grootvuurwerk, waarvoor in Nederland een vergunning is vereist, kan in België moeiteloos gekocht worden.

Om de controle op illegaal vuurwerk te verscherpen wordt in Nederland per 1 januari 1993 een nieuw Vuurwerkbesluit van kracht. De nieuwe Wet milieugevaarlijke stoffen verplicht de melding van alle invoer van vuurwerk bij de Keuringsdienst van Waren en stelt een standaardregeling in voor de verkoop, die nu per gemeente verschilt.

Ook op Europees niveau wordt gepraat over harmonisering van de wetgeving. “Maar het is nog niet duidelijk wat er gebeurt als straks de grenzen opengaan”, aldus Van Dop. “Alles wat vanuit China de Rotterdamse haven binnenkomt wordt na 1993 strenger gecontroleerd, maar de import uit België en Duitsland wordt alleen maar gemakkelijker”.

De Rotterdamse politie heeft dit jaar beduidend meer vuurwerk in beslag genomen dan in voorgaande jaren: 1500 kilo. “Maar daar zat een klapper bij van 1180 kilo van een handelaar die een vergunning had voor slechts 300 kilo”, aldus een politiewoordvoerder. Vorig jaar vond de Rotterdamse politie veel zogenoemde donderslagen, explosieven die in Zwitserland worden gebruikt om dreigende lawines te lijf te gaan. Dit jaar trof de politie vooral Chinese strijkers aan, die via België en Duitsland ons land binnenkomen.

Ook in Amsterdam is het aantal kilo's in beslag genomen vuurwerk meer dan vroeger, maar het aantal onderschepte partijen minder. Tot nog toe is 2800 kilo met een waarde van 28.000 gulden in beslag genomen. De overlast die te vroeg afgestoken vuurwerk veroorzaakt is in de hoofdstad aanzienlijk gedaald. Er zijn weinig klachten geweest over voortijdig geknal en het speciale vuurwerkteam, dat met open raampjes surveilleert, heeft slechts enkele overtreders aangehouden.

In Den Haag is dit jaar 1000 kilo illegaal vuurwerk onderschept. “Veel minder dan vroeger”, aldus een woordvoerder van de politie. “Dat is een resultaat van het verscherpte beleid van de afgelopen jaren. We hebben de verkooppunten flink aangepakt.”

Fietsenhandelaar Boelhouwer is tevreden over de vuurwerkverkoop van dit jaar. Zelf houdt hij vooral van siervuurwerk, dus bij hem spuiten vanavond "super-vulkanen', "spetter- en knetterzonnen' en "Bengaalse kraters' de lucht in.