Soeharto ontslaat generaals

JAKARTA, 30 DEC. De Indonesische president Soeharto heeft het afgelopen weekeinde twee generaals van hun commandofuncties ontheven, twee dagen nadat een Indonesische onderzoekscommissie verslag uitbracht over het recente bloedbad in Oost-Timor. De president stelt de twee verantwoordelijk voor het brute legeroptreden tegen demonstranten op 12 november.

De zondebokken zijn majoor-generaal Sintong Panjaitan, regionaal commandant van Oostelijk Indonesië en brigadier-generaal Rudolf Warouw, chef militaire operaties in de provincie Oost-Timor. Generaal Try Sutrisno, chef-staf van de Indonesische strijdkrachten en als zodanig militair opperbevelhebber, kreeg van Soeharto de opdracht “alle noodzakelijke maatregelen te nemen” om de naar schatting negentig mensen op te sporen die na de schietpartij worden vermist.

Majoor-generaal b.d. Moerdiono, kabinetschef en woordvoerder van Soeharto, legde dit als volgt uit: “Er moet opheldering komen over de verschillen tussen de gemelde aantallen doden en gewonden”. Het was generaal Try die sinds de schietpartij stug vasthield aan een dodental van 19, terwijl de onderzoekscommissie in haar voorlopige verslag rept van “ongeveer 50 doden en wellicht meer”.

Soeharto nam deze besluiten in zijn hoedanigheid van hoogste bevelhebber van de Indonesische strijdkrachten, een competentie waar hij zich lang niet meer op heeft beroepen. Dat hij zich nu weer nadrukkelijk aan het hoofd van de troepen stelt, wordt hier uitgelegd als een klap in het gezicht van Try Sutrisno, zijn voormalige adjudant en gedoodverfde kroonprins.

Woordvoerder Moerdiono zei zaterdag dat “de president het voorval in Oost-Timor als een plaatselijke veiligheidskwestie beschouwt”. Daarom zouden de dienstdoende commandanten “volledig verantwoordelijk zijn” voor het incident. Vooral het gedwongen opstappen van generaal Warouw, de plaatselijke legercommandant, wordt door Oosttimorese notabelen betreurd.

Gouverneur Carrascalao, die de laatste weken geen blad voor de mond nam, zei Warouw “te zullen missen” en bisschop Belo, hoofd van de katholieke kerk in Oost-Timor, noemde hem een “goede officier”. Generaal Warouw verving twee jaar geleden generaal Mulyadi, een voorstander van hard optreden tegen anti-Indonesische demonstranten en een gehaat man in de hoofdstad Dili. Warouw introduceerde een nieuwe aanpak. Hij kondigde aan dat vreedzame demonstraties voortaan waren toegestaan en dat er geen geweld meer zou worden gebruikt tegen arrestanten.

Majoor-generaal Panjaitan, de regionale commandant, verdiende zijn eerste strepen in 1965, toen hij als luitenant van de Rode Baretten, een beruchte commando-eenheid, het station van de staatsradio in Jakarta heroverde op linkse kolonels die destijds een couppoging pleegden. Nadat commando's onder zijn leiding in 1981 een gekaapt Indonesisch lijnvliegtuig hadden bestormd op het vliegveld van Bangkok werd hij commandant van de Rode Baretten.

Zowel Warouw als Panjaitan hebben verklaard zich bij de presidentiële beslissing neer te leggen.